بررسي نقش ميانجي باز آفريني شغلي در رابطهي بين فراشايستگي كاركنان و خلاقيت كاركنان دانشگاه علوم پزشكي كرمان: تبيين نقش تعديلگر تبادل رهبر _ عضو

Investigation of the mediating role of job crafting in the redationship between over qualification of employees an‎d creativity of employees of kerman University of medical sciences: supervisor-subordinate guanxi Modifier

كارشناسي ارشد

مديريت دولتي: توسعه منابع انساني

پيام نور مركز كرمان

1404

1404/11/29

عالي

92ص.

تابلي، حميد

80-85ص.

Perceived Overqualification, Job Crafting, Creativity, Employees, supervisor-subordinate guanxi

پيام نور مركز كرمان

در دنياي رقابتي امروز، سازمانها به دنبال راهكارهايي براي افزايش خلاقيت و نوآوري در محيط كاري هستند. يكي از عواملي كه ميتواند بر خلاقيت كاركنان تأثير بگذارد، فراشايستگي ادراكشده است؛ وضعيتي كه در آن مهارتها و تحصيلات فرد فراتر از الزامات شغلي اوست. اين پديده در بسياري از سازمانها، به ويژه در پي گسترش آموزش عالي و افزايش تعداد فارغالتحصيلان، مشاهده ميشود و ميتواند پيامدهاي مثبت و منفي به همراه داشته باشد. پژوهش حاضر با هدف بررسي تأثير فراشايستگي ادراكشده بر خلاقيت كاركنان دانشگاه علوم پزشكي كرمان و نقش ميانجي بازآفريني شغلي و نقش تعديلگر تبادل رهبر-عضو در اين رابطه انجام شد. اين پژوهش از نظر هدف، كاربردي و از حيث روش، توصيفي- همبستگي بود. جامعه آماري تحقيق شامل كليه كاركنان دانشگاه علوم پزشكي كرمان ) 1526 نفر( بود كه با استفاده از روش نمونهگيري طبقهبنديشده متناسب، تعداد 300 نفر در سال 1403 بهعنوان نمونه انتخاب شدند. دادهها از طريق پرسشنامه استاندارد 15 سؤالي مبتني بر مقياس ليكرت 5 درجهاي گردآوري شد كه متغيرهاي فراشايستگي ادراكشده، بازآفريني شغلي، تبادل رهبر-عضو و خلاقيت را اندازهگيري ميكرد. براي تحليل دادهها، از مدل معادلات ساختاري استفاده شد. اين پژوهش شش فرضيه را مورد آزمون قرار داد: فراشايستگي ادراكشده بر خلاقيت كاركنان تأثير دارد؛ فراشايستگي ادراكشده از طريق بازآفريني شغلي بر خلاقيت كاركنان تأثير دارد؛ فراشايستگي ادراكشده از طريق تعديل تبادل رهبر-عضو بر خلاقيت كاركنان مؤثر است؛ فراشايستگي ادراكشده بر بازآفريني شغلي اثر دارد؛ بازآفريني شغلي بر خلاقيت كاركنان اثر ميگذارد؛ و تبادل رهبر-عضو رابطه ميان فراشايستگي ادراكشده و بازآفريني شغلي را تعديل ميكند. نتايج تحليل مدل معادلات ساختاري نشان داد كه فراشايستگي ادراكشده تأثير معناداري بر خلاقيت كاركنان دارد؛ به اين معنا كه كاركناني كه مهارتها و تحصيلات بالاتري نسبت به شغل خود دارند، در صورت وجود شرايط مناسب، ميتوانند خلاقيت بيشتري از خود نشان دهند. همچنين بازآفريني شغلي نقش ميانجي معناداري در رابطه بين فراشايستگي و خلاقيت ايفا ميكند؛ به طوري كه فراهم كردن امكان تغيير در نحوه انجام وظايف، باعث تقويت استفاده از توانمنديهاي كاركنان و افزايش خلاقيت آنها ميشود. تبادل رهبر-عضو نيز نقش تعديلگر مؤثري دارد؛ به اين صورت كه ارتباطات مثبت و حمايتگرانه بين رهبران و كاركنان، تأثير فراشايستگي بر خلاقيت را تشديد ميكند. اثرات مستقيم و غيرمستقيم ساير مسيرها نيز در مدل تأييد شد و مدل از برازش مناسبي برخوردار بود. بر اساس يافته هاي پژوهش، سازمانها ميتوانند با طراحي شغلهاي منعطف، ارتقاء كيفيت روابط رهبر-عضو، و ايجاد بستر مناسب براي بازآفريني شغلي، پيامدهاي منفي فراشايستگي را كنترل و از ظرفيتهاي آن در راستاي افزايش خلاقيت و نوآوري بهره برداري كنند. نتايج اين تحقيق ميتواند براي مديران منابع انساني و سياستگذاران سازماني در بهبود عملكرد و ارتقاء بهرهوري كاركنان مؤثر باشد.

1405/03/20

81880