2226

Explaining the Model of Good Governance in the Villages Surrounding Zahedan City

دكتري تخصصي

جغرافيا و برنامه ريزي روستايي

مركز تحصيلات تكميلي دانشگاه پيام نور

1404

1404/07/29

دكتر مصطفي طالشي

دكتر هادي ويسي

Good rural governance, peri-urban areas, Analytic Hierarchy Process (AHP), sustainable development, Zahedan

مديريت روستايي از چالش‌برانگيزترين حوزه‌هاي توسعه در ايران است كه به دليل پراكندگي جغرافيايي، كمبود زيرساخت‌ها و ضعف در نظام تصميم‌گيري محلي، با مشكلات متعددي مواجه است. در سال‌هاي اخير، نهادهايي چون دهياري‌ها و شوراهاي اسلامي روستاها با هدف ارتقاي مشاركت مردم و بهبود كارآمدي مديريتي ايجاد گرديده، اما چالش‌هايي به‌ويژه در نواحي پيرامون شهرها پابرجا مانده‌ است. نواحي پيرامون، به عنوان روستاهايي كه در مرز ميان فضاهاي شهري و روستايي واقع شده و تحت تأثير تحولات شهري قرار مي‌گيرد، داراي ويژگي‌هاي ساختاري–شكلي هستند. اين روستاها نظر كاركرد، الگوي جمعيتي، ساختار كالبدي و تعامل با شهر، به‌عنوان حلقه واسط ميان سكونتگاه‌هاي شهري و روستايي تعريف مي‌شود. در اين پژوهش، روستاهاي پيرامون شهر زاهدان با فاصله 20 كيلومتري از محدوده شهري و با ويژگي‌هاي ساختاري مناسب، به صورت هدفمند انتخاب شده‌اند. پژوهش حاضر با هدف بررسي و ارزيابي الگوي حكمروايي خوب روستايي در بهبود مديريت اين نواحي انجام شده است. روش تحقيق از نوع توصيفي– تحليلي است و با بهره‌گيري از مدل تحليل سلسله‌مراتبي، شاخص‌هاي مختلف حكمروايي خوب شامل مشاركت، شفافيت، پاسخگويي، عدالت اجتماعي و كارآيي نهادي شناسايي و اولويت‌بندي شده‌اند. يافته‌هاي نشان مي‌دهد كه در ميان شاخص‌هاي بررسي‌شده، شفافيت از بيشترين اهميت برخوردار است و پس از آن مشاركت مردمي و پاسخگويي در اولويت‌هاي بعدي قرار دارد. همچنين، ضعف در استفاده از ظرفيت‌هاي محلي و نبود بسترهاي مؤثر براي مشاركت اجتماعي، از مهم‌ترين موانع تحقق حكمروايي مطلوب در اين نواحي محسوب مي‌شود. نتايج بيانگر آن است كه تقويت اصول حكمروايي خوب، از طريق افزايش شفافيت و پاسخگويي در كنار مشاركت فعال مردم، مي‌تواند به بهبود وضعيت اجتماعي، اقتصادي و كالبدي روستاهاي پيرامون زاهدان و تسهيل حركت به‌سوي توسعه پايدار منجر شود. اين پژوهش با ارائه تحليلي از وضعيت موجود و شناسايي اولويت‌هاي مديريتي، زمينه‌اي براي سياست‌گذاري مؤثرتر در مديريت روستايي و ارتقاي كيفيت حكمروايي در نواحي پيرامون فراهم مي‌سازد.

1405/02/05

ابراهيمي

79621