تحليل تطبيقي روايات مربوط به مهدويت درمنابع حديثي فريقين شيعه وسني باتاكيدبررويكردهاي تاريخي وكلامي

Comparative Analysis of Hadiths Related to Mahdism in the Hadith Sources of Shia an‎d Sunni Sects with Emphasis on Historical an‎d Theological Approaches

كارشناسي ارشد

علوم قرآن و حديث

دانشگاه پيام نور مركز مهاباد

1402-1404

1404/11/18

خوب

122 ص.

سيد احمد ثروتمند

ندارد

چكيده پژوهش حاضر به تحليل تطبيقي روايات مربوط به مهدويت در منابع حديثي فريقين، مي‌پردازد و تلاش دارد تفاوت‌ها و شباهت‌هاي رويكردهاي تاريخي و كلامي اين دو مكتب را در باب آموزه مهدويت بررسي نمايد. مسئله مهدويت يكي از مهم‌ترين باورهاي اسلامي، به‌ ويژه در قرون نخستين هجري، بوده است كه بازتاب گسترده‌اي در منابع حديثي و متون تفسيري هر دو گروه داشته است. در اين تحقيق، با بهره‌گيري از روش تحليل محتوا و رويكرد تطبيقي، مهم‌ترين احاديث مهدوي موجود در كتب چهارگانه شيعه و صحاح سته اهل سنت شناسايي و مضمون‌يابي شده است. سپس با تكيه بر مباني تاريخي و كلامي، به بررسي زمينه‌هاي صدور روايات، علل اختلاف‌ و تطور معنايي احاديث مهدوي در طول تاريخ پرداخته شده است.يافته‌هاي پژوهش نشان مي‌دهد كه اگرچه مبناي مهدويت و اصل ظهور منجي در هر دو مكتب مشترك است، در تفسير جزئيات شخصيت مهدي(عج)، نسبت او با اهل بيت(ع)، ويژگي‌هاي قيام و تحقق نشانه‌هاي ظهور، تفاوت‌هاي معناداري وجود دارد. عوامل مختلفي همچون شرايط سياسي–اجتماعي، اختلافات كلامي و جريان‌هاي تاريخي نقش بسزايي در شكل‌گيري و توسعه اين تفاوت‌ها ايفا كرده‌اند. در نهايت، مطالعه تطبيقي اين روايات نه تنها به فهم عميق‌تر از باور مهدويت در اسلام كمك مي‌كند، بلكه مي‌تواند زمينه گفت‌وگو و تقريب مذاهب اسلامي را نيز فراهم نمايد. كلمات كليدي: تطبيق،روايات،مهدويت ،منابع حديثي،فريقين ،دبررويكردهاي تاريخي وكلامي

1404/12/4

مينو عظيمي

79581