ارائه الگوريتم ساختاردهي عناصر تصميم‌گيري و مدل برنامه‌ريزي آرماني BWM گروهي شبكه‌اي در شرايط عدم‌قطعيت

A Structuring Algorithm for Decision-Making Elements an‎d a Goal Programming Model for Networked Group BWM under Uncertainty

دكتري تخصصي

مهندسي صنايع گرايش كيفيت و بهره وري

مركز تحصيلات تكميلي دانشگاه پيام نور

1404

1404/08/21

دكتر رامين صادقيان

دكتر ميثم جعفري اسكندري

Best–Worst Method (BWM), Multi-Attribute Decision-Making (MADM), Robust Optimization Approach, Uncertainty, Decision Elements Structuring, Knowledge Sharing.

بهره‌گيري از روش‌هاي كارآمد در تصميم‌گيري همواره مورد توجه مديران و تصميم‌گيرندگان بوده است. تصميم‌گيري چندشاخصه (MADM) از ابزارهاي كليدي براي تحليل مسائل پيچيده و چندمعياره محسوب مي‌شود. روش بهترين-بدترين (BWM) از تكنيك‌هاي قدرتمند حل مسائل MADM است كه به‌ دليل سادگي، نياز به مقايسه‌هاي زوجي كمتر و سازگاري بالاي نتايج، جايگاه ويژه‌اي يافته است. با اين حال، مدل اصلي و برخي مدل‌هاي توسعه‌يافته آن با محدوديت‌هايي همراه‌اند؛ از جمله عدم توجه به عدم‌قطعيت در قضاوت‌هاي تصميم‌گيرندگان، احتمال بروز جواب‌هاي بهينه چندگانه در مسائل داراي بيش از سه شاخص و شرايط عدم سازگاري كامل، نبود مكانيزمي براي سنجش نرخ سازگاري داده‌هاي ورودي بازه‌اي، تركيب با ساختارهاي شبكه‌اي و فقدان قابليت تصميم‌گيري گروهي. پژوهش حاضر با هدف رفع اين محدوديت‌ها، يك مدل BWM استوار مبتني بر برنامه‌ريزي آرماني در قالب يك مدل بهينه‌سازي خطي ارائه مي‌دهد. اين مدل با بهره‌گيري از ترجيحات بازه‌اي به مدل‌سازي عدم‌قطعيت در قضاوت‌ها پرداخته و امكان وزن‌دهي به شاخص‌ها را در شرايط عدم‌قطعيت به‌صورت فردي و گروهي و در ساختار شبكه‌اي را فراهم مي‌سازد. همچنين الگوريتمي براي ساختاردهي عناصر تصميم‌گيري به صورت سلسله‌مراتبي و شبكه‌اي توسعه يافته و سازوكاري براي سنجش نرخ سازگاري داده‌هاي ورودي بازه‌اي در شرايط عدم‌قطعيت ارائه شده تا از اعتبار نتايج اطمينان حاصل شود. عملكرد مدل پيشنهادي ابتدا با حل مسائل عددي نمونه بررسي و اعتبارسنجي شد. نتايج نشان داد مدل ارائه‌شده قادر است وزن‌هاي يگانه، معتبر و قابل اعتماد توليد كند. تحليل حساسيت وزن شاخص‌ها، بررسي نرخ سازگاري داده‌ها و محاسبه مجموع مربعات خطا (SSE) نيز بيانگر ثبات و دقت بالاتر مدل نسبت به روش‌هاي مشابه بود. سپس مدل‌ها و الگوريتم‌هاي ارائه شده در يك مطالعه موردي واقعي براي ارزيابي موانع تسهيم دانش در نيروگاه سيكل تركيبي فارس بكار گرفته شد. بدين‌منظور تيم خبره، 21 زيرمانع را در قالب چهار مانع اصلي شناسايي كرد. نتايج نشان داد كه موانع اصلي استراتژيك، فرهنگي، فردي و تكنولوژي به‌ترتيب بيشترين تأثير را در فرآيند تسهيم دانش دارند؛ همچنين نبود تمايل براي تسهيم دانش و نبود تعهد مديريت ارشد، به عنوان مهمترين زيرموانع شناسايي شدند. بر اين اساس، راهكارهاي عملي براي بهبود تسهيم دانش در نيروگاه مورد مطالعه پيشنهاد شد. بنابراين، مدل‌ها و الگوريتم‌هاي پيشنهادي مي‌تواند به‌عنوان رويكردي عملي و كارآمد در محيط‌هاي واقعي و تحت عدم‌قطعيت، ضمن كاهش پيچيدگي و افزايش انعطاف‌پذيري، كيفيت تصميم‌گيري را به‌طور معناداري ارتقا دهد.

1404/09/01

ابراهيمي

79332