«بررسي جامعه‌شناختي مسئله فقر و راه‌هاي برون‌رفت از آن از منظر إمام علي عليه‌السلام با تكيه بر نهج‌البلاغه»

“A Sociological study of the problem of Poverty an‎d Ways out of it from the Perspective of Imam Ali(a.s) based on Nahj ul-Balagha”

دكتري

علوم و معارف نهج‌البلاغه

دانشگاه پيام نور مركز تهران جنوب

1398-1399

1404/07/23

عالي

209ص

فولادي ، حفيظ‌الهط فولادي ؛ خيراللهي، زهرا

نصيري، مهدي

189-207ص

Commander of the Faithful Ali (AS), Nahj al-Balagha, sociology of poverty, factors of poverty, consequences of poverty, ways out of poverty.

تهران جنوب

پژوهش حاضر با توجه به سخنانحضرت علي عليه‌السلام به بررسي جامعه‌شناختي فقر و راه‌هاي برون‌رفت از آن با تكيه بر نهج‌البلاغه مي‌پردازد. در فهم ديدگاه‌هاي اميرمومنان علي عليه‌السلام در مورد فقر و آثار فردي و اجتماعي آن از منظر جامعه‌شناسي،ضروري است ضمن شناسايي ماهيت فقر و ريشه‌هاي آن، راهكارهايي براي برون‌رفت از آن بر اساس سخنان آن حضرت ارائه شود.اين تحقيق با استفاده از رويكرد تحقيق كيفي و بهره‌گيري از روش تحليل مضمون نگارش شده است. در فرآيند بررسي چيستي فقر، علل، پيامدها و راه‌هاي غلبه بر آن،ابتدا گزاره‌هاي مرتبط با ابعاد مختلف فقر از سخنان امام عليه‌السلام انتخاب و مضامين اصلي آنها استخراج گرديد. در نهايت، اين مضامين در جداول متعدد در سه بخش عوامل، پيامدها و راه‌هاي رهايي از فقر طبقه‌بندي شدند. تعداد كل نمادهاي استخراج شده از سخنان حضرت در هر سه بخش،176 كد خام، 64 مقوله و در نهايت23 مضمون گرديد.يافته‌هاي اين تحقيق نشان داد كه فقر مشكلي است كه براي مقابله با آثار مخرّب آن، ضمن رعايت اقدامات مشروع براي جلوگيري از وقوع آن، به راهكارهاي ريشه‌اي و جامع نياز دارد. بخشي از اين راهكارها عبارتند از توجه به عوامل فردي، مانند ارتقاي سطح آموزش و مهارت‌هاي فردي و توجه به عوامل ساختاري مانند اصلاح نظام توزيع ثروت و دستيابي به فرصت‌هاي برابر براي همۀ افراد جامعه است. از همه مهم‌تر، در انديشۀ علوي، لازمۀ رهايي از فقر، رواج تقواي فردي و جمعي در جامعه است. ارائۀ تصويري دقيق از فقر و آگاهي‌بخشي به جامعه در اين زمينه مي‌تواند نقش مهمي در بسيج امكانات و تلاش‌ها براي مقابله با اين مشكل داشته باشد.اين امر با مشاركت همه آحاد جامعه و نهادهاي مختلف دولتي و غيردولتي قابل تحقق است.

1404

79263