بررسي و مقايسه مباني مشروعيت جانشين پيامبر اسلام (ص) از ديدگاه اهل سنت و اهل تشيع

An Examination an‎d Comparison of the Foundations of Legitimacy for the Successor of the Prophet of Islam (PBUH) from the Perspectives of Sunnism an‎d Shiism

كارشناسي ارشد

الهيات و معارف اسلامي

دانشگاه پيام نور مركز مهاباد

1400-1404

1404/5/15

خوب

95 ص.

سميرا عليزاده ينگي كند

ندارد

چكيده هدف از انجام پژوهش حاضر بررسي و مقايسه مباني مشروعيت جانشين پيامبر اسلام (ص) از ديدگاه اهل سنت و اهل تشيع بود. روش تحقيق حاضر توصيفي – تحليلي بود كه به روش كتابخانه‌اي صورت گرفت. در بايستگي امامت بين شيعه و اهل سنت اختلافي نيست، تنها تفاوت اين است كه شيعه وجوب آن را عقلي و اهل سنت نقلي مي‌داند. در اينكه امامت جانشيني پيامبر اكرم (ص) است نيز اختلافي وجود ندارد ولي در اينكه حقيقت امامت چيست؟ امام چه صفاتي بايد داشته باشد و چگونه تعيين مي‌شود ديدگاه دو مذهب متفاوت است. اهل سنت گرچه از منظر خلافت و جانشيني پيامبر (ص) به امامت مي‌نگرند ولي آن را امري بشري مي‌دانند كه مسلمانان از طريق مشورت و تبادل‌نظر در مورد آن تصميم مي‌گيرند و فردي را كه بتواند مصالح جامعه اسلامي را اجرا كند به امامت برمي¬گزينند. اما شيعه امامت را ادامه راه نبوّت و رسالت دانسته و آن را مسئله‌اي الهي مي‌داند، امام همچون پيامبر از جانب خداوند تعيين مي‌گردد و غير از دريافت و ابلاغ وحي كه مختص پيامبر است با نبوّت تفاوتي ندارد. هم-چنين در مبحث منشأ ذاتي مشروعيت ميان تمام گروه¬هاي مسلمان دراين‌باره كه خداوند متعال مافوق بشر است و منشأ و مصدر اصلي مشروعيت است نيز اتفاق‌نظر وجود دارد، ولي اختلاف در اين است كه اين مشروعيت از جانب خدا به‌صورت مستقيم به حاكم رسيده يا اين حق به مردم محول شده است؟ نتايج اين تحقيق نشان داد كه مهم‌ترين سؤال بر اين پايه استوار است كه حاكم بر چه مبنايي حق حكومت و اعمال قدرت و به عبارتي حق امرونهي پيدا مي‌كند. سپس با تأكيد بر الهي بودن منشأ ذاتي مشروعيت حكومت در اسلام بر اختلاف مسلمانان بر منابع مشروعيت حكومت پس از پيامبر (ص) اشاره مي‌شود. شيعيان عموماً بر مشروعيت الهي حكومت بعد از رسول‌الله (ص) اعتقاد مي‌ورزند و در مقابل اهل سنت منابع گوناگوني را ازجمله اجماع اهل حل و عقد و بيعت مردم،‌ استخلاف امام سابق و استيلا و زور و غلبه را در انعقاد حكومت و امامت معتبر مي‌دانند. كلمات كليدي: مشروعيت، جانشين پيامبر، امامت، خلافت، تشيّع، اهل سنت.

1404/7/14

مينو عظيمي

78798