تأثير غزليّات شمس بر موسيقي ايراني با تأكيد بر موسيقي دستگاهي و مقامي

The Influence of Sonets of Shams on Iranian Music with Special attention to Instrumental an‎d Maghami Music

كارشناسي ارشد

زبان و ادبيّات فارسي

دانشگاه پيام ‌نور مركز اروميه

1395

cd

سجّاد آيدنلو

خسرو قليزاده

استاد مشاور: قلي زاده، خسرو , استاد راهنما: آيدنلو، سجاد

يكي از ويژگيها و اركان مهم شعر، موسيقايي بودن آن است كه به زيبايي و فضاسازي شعر كمك شاياني ميكند. غزليّات شمس يكي از شاهكارهاي ادب فارسي است كه حاصل يك عمر شيفتگي موالناست. نغمههاي دلانگيز و روحنواز موسيقي در تمام فضاي ديوان شمس به گوش ميرسد. موالنا در غزليّات شمس از انواع موسيقي شعري بهره ميبرد و از آنجا كه تسلّط كافي بر موسيقي داشته و اهل سماع بوده است، از همين رو با استادي تمام موسيقي را در شعر خود به كار ميگيرد. تنوّع اوزان، بيان حماسي، اصالت انديشه و صداقت در گفتار، موسيقي غني شعر، محتوا و پيام اشعارش و بسياري از امتيازها و شاخصههاي ديگر، موجب گرايش و عالقۀ روزافزون مردم به افكار و اشعار موالنا شده است. در اين راستا موسيقيدانان و آهنگسازان با بهرهگيري از اشعار مولوي و به خصوص غزليّات وي، سهم زيادي را به خود اختصاص دادهاند. در اين پژوهش سعي بر آن است كه رابطۀ غزليّات شمس با حوزۀ موسيقي ايراني و تأثير آن بر موسيقي دستگاهي و مقامي بررسي شود و اينكه آيا مختصات شعري موالنا در گزينش غزليّات او براي اجراهاي موسيقي ايراني مؤثر بوده است يا نه؟ به نظر ميرسد در دو دهۀ اخير گرايش بيشتر و رويكرد عموميتري به سمت اشعار موالنا و به ويژه غزليّات شمس وجود داشته است.

1404/06/29

بدل زاده اوخچلار، فاطمه

78659