بررسي نمونه اي كهن الگوهاي اساطيري درآثار نويسندگان زن ايراني با تكيه بر نظريات يونگ در رمان هاي(شروع يك زن، فريبا كلهر/پري سا، فرشته ساري/ اي كاش گل سرخ نبود، منيژه آرمين)

A Study of Mythical Archetypes in the Works of Iranian Female Writers Relying on Jung Theories in Novels (The beginning of a woman, Fariba Kalhor / Peri Sa, Fereshteh Sari / I wish it was not a red flower, Manijeh Armin)

كارشناسي ارشد

زبان و ادبيات فارسي

پيام نور مشهد

1400

1400/9/16

238ص.

بساك ، حسن

عرفاني بيضائي ، محمدجواد

231-235

نقد كهن الگويي ريشه در نقد اسطوره شناسي و روانشناسي دارد و بر اساس آرا و نظريات «كارل گوستاو_ يونگ» شكل گرفته است و ما را در درك بهتر آثار ادبي ياري مي كند. در اين پژوهش تلاش گرديده است با استفاده از روش توصيفي_تحليلي و برمبناي نظريه هاي روان شناختي با توجّه به شخصيت پردازي داستاني، به تجزيه وتحليل كهن الگوهاي اساطيري سه رمان «شروع يك زن» از فريبا كلهر، «پري سا» از فرشته ساري و «اي كاش گل سرخ نبود» از منيژه آرمين پرداخته شود. نگارنده در اين رمان ها، ابتدا با برشمردن صفات كليدي هر شخصيت و تطبيق آن با صفات كهن الگويي، به بررسي بازتاب كهن الگوهاي اساطيري يونان، مطرح شده از سوي جين شينودا بولن پرداخته و سپس باتوجه به نوع برخورد شخصيت ها با حوادث و اشخاص، نوع رفتار شخصيت ها در موقعيت هاي مختلف و يادداشت برداري آنها، كهن الگوي مهم يونگ را كه شامل (آنيما، آنيموس، سايه، نقاب) است؛ طبق تعاريف ارائه شده، استخراج نموده است. نتيجۀ تحقيق ناظر بر آن است كه اين نوع نقد بر روي تمامي آثار نويسندگان با هر سبك وسياقي كه باشند، قابل تحليل است؛ زيرا آثار ادبيات داستاني، وضعيتِ شخصيت دارد و نويسنده به طور ناخودآگاه يا خودآگاه، در هنگام پردازش شخصيت از كهن الگو هاي روانش بهره مي برد و در اثرش منعكس مي_ كند. با توجه به كليّت اثر و فضاي حاكم برآن و صفات كليدي و رفتار شخصيت ها، با محوريت زنان در رمان شروع يك زن و پري سا كه نگاهي مدرن به زن دارد، كهن الگوي مستقل «آرتميس» به ترتيب با 8/22 و4/29 درصد بيشترين بازتاب را داشته و در رمان اي كاش گل سرخ نبود، به دليل نگاهي سنتي به زن، كهن الگوي مورد تأييد جامعه مرد سالار يعني «ديميتر» با 9/23 درصد، بالاترين ميزان فراواني را دارا بوده است. در ميان كهن الگوهاي يونگي، «سايه» در رمان هاي سه گانه به ترتيب در شروع يك زن با 7/36 درصد، اي كاش گل سرخ نبود 7/34 درصد و پري سا 3/33 درصد، بيشترين ميزان بسامد را داشته است و برجسته ترين كهن الگو محسوب مي گردد.

1404/6/29

داروغه

78654