مقايسه اثربخشي حساسيت‌زدايي با حركات چشم و پردازش مجدد (EMDR)، تحريك فراجمجمه‌اي مغز با جريان مستقيم (tDCS) و درمان تلفيقي ( EMDR و tDCS) بر استرس ادراك شده، اضطراب، افسردگي، ولع مصرف غذا و كيفيت خواب زنان مبتلا به اختلال پرخوري

An eva‎luation of the effectiveness of combined Eye Movement Desensitization and Reprocessing (EMDR) and transcranial Direct Current brain Stimulation (tDCS) therapy on perceived stress, anxiety, depression, food craving and sleep quality in women with binge eating

دكتري تخصصي

روان شناسي

مركز تحصيلات تكميلي دانشگاه پيام نور

1403

1403/10/19

دكتر احمد عليپور، دكتر عيسي جعفري

دكتر حسين زارع

perceived stress, anxiety, depression, food craving, sleep quality, binge eating, eye movement desensitization and reprocessing, transcranial direct current brain stimulation therapy, combined therapy (EMDR and tDCS).

هدف از پژوهش حاضر بررسي مقايسه اثربخشي حساسيت‌زدايي با حركات چشم و پردازش مجدد (EMDR)، تحريك فراجمجمه‌اي مغز با جريان مستقيم (tDCS) و درمان تلفيقي (EMDR و tDCS) بر استرس ادراك شده، اضطراب، افسردگي، ولع مصرف غذا و كيفيت خواب زنان مبتلا به اختلال پرخوري بود. روش پژوهش نيمه¬آزمايشي با طرح پيشآزمون-پس¬آزمون با گروه كنترل همراه با مرحله پيگيري 2 ماهه بود. جامعه آماري كليه زنان مبتلا به اختلال پرخوري مراجعه كننده به مراكز تغذيه در بهار 1402 شهر تهران و كرج بودند. در مرحله اول با استفاده از روش نمونه‌گيري هدفمند تعداد 60 نفر انتخاب و سپس در 3 گروه آزمايش (هر گروه 15 نفر) و يك گروه كنترل (15 نفر) جايگزين شدند. سپس گروه‌¬هاي آزمايش تحت درمان حساسيت‌ زدايي با حركات چشم و پردازش مجدد و تحريك فراجمجمه‌اي مغز با جريان مستقيم و درمان تلفيقي قرار گرفتند؛ اما گروه كنترل هيچ‌گونه مداخلهاي دريافت نكرد و در ليست انتظار باقي ماند. از مقياس شدت پرخوري (BES) گورمالي و همكاران (1982)، مقياس استرس ادراك شده (PSC) كوهن و همكاران (1983)، سياهه اضطراب بِك (BDI-II) بك و همكاران (1988)، سياهه تجديدنظر شده افسردگي (BDI-II) بك و همكاران (1996)، پرسشنامه ولع به غذا-صفت (FCQ-T) سپدا- بنيتو و همكاران (2000) و پرسشنامه كيفيت خواب پيتزبورگ (PSQI) بويس و همكاران (1989) به منظور گردآوري اطلاعات استفاده شد. تجزيه ‌و تحليل اطلاعات به‌دست‌آمده از اجراي پرسشنامه¬¬ها از طريق نرمافزار SPSS نسخه 28 در دو بخش توصيفي و استنباطي (تحليل واريانس با اندازه¬گيري مكرر و آزمون تعقيبي بنفروني) انجام پذيرفت. نتايج نشان داد هر سه مداخله مذكور در مرحله پسآزمون و پيگيري نسبت به گروه كنترل اثربخشي معناداري بر استرس ادراك شده، اضطراب، افسردگي، ولع مصرف غذا و كيفيت خواب داشته است (05/0>P). نتايج آزمون تعقيبي بن¬فروني نشان داد كه درمان تلفيقي EMDR و tDCS، اثربخشي بيشتري دارد (05/0>P). بر اساس نتايج پژوهش حاضر، ميتوان گفت كه درمان حساسيت‌ زدايي با حركات چشم و پردازش مجدد و تحريك فراجمجمه‌اي مغز با جريان مستقيم مي¬¬توانند به عنوان شيوه¬ درماني مناسب براي استرس ادراك شده، اضطراب، افسردگي، ولع مصرف غذا و كيفيت خواب زنان مبتلا به اختلال پرخوري در مراكز مشاوره و خدمات روانشناختي به كار برده شوند و تقدم استفاده با درمان تلفيقي( EMDR و tDCS) است.

1404/02/21

ابراهيمي

78245