هدف: انزواي اجتماعي به عنوان يك عامل مهم در ايجاد مشكلات اجتماعي مختلف در جامعه معاصر شناخته شده است و مشخص شده است كه ارتباط نزديكي با بسياري از اختلالات مغزي دارد. هدف از انجام پژوهش حاضر، تاثير ورزش شنا و داروي كتامين متعاقب استرس مادري بر رفتارهاي اجتماعي و سطح فاكتور نورونزايي مشتقشده از مغز در فرزندان موش هاي نژاد NMRI بود.
روششناسي پژوهش: بدين منظور موش هاي ماده و نر نژادNMRI با سن تقريبي 90-80 روز و وزن 22-25گرم از انستيتوپاستور ايرات تهيه شد. پس از دو هفته هر حيوان نر و ماده بمنظور جفتگيري در قفس قرار گرفتند روز بعد در صورت وجود پلاك بارداري روز اول بارداري در نظر گرفته مي شود و در قفس جدا نگهداري مي شوند. به منظور القا استرس بارداري موش هاي باردار بين روزهاي 5-18 بارداري در معرض استرس قرار گرفتند و هر مادر باردار در استوانه اي جداگانه زير لامپ60 وات بمت30 دقيقه قرار مي گيرد و 3 بار در روز بين ساعات10 صبح تا7 عصرانجام شد. پس از بدنيا آمدن نوزادان تا روز21 در كنار مادر قرار گرفت و سپس جدا شدند. فرزندان از سن 28 تا84 روزگي به مدت 8 هفته تمرينات شنا را پنج روز در هفته اجرا كردند. حيوانات بدون ورزش بمدت مشابه در استخر بدون آب قرار داده شدند. فرزندان از سن 35-49 روزگي روزانه دو بار كتامين5 ميلي گرم بر كيلوگرم بصورت صفاقي دريافت كردند. حيوانات در روز 125 پس از تولد مورد سنجش رفتارهاي اجتماعي قرار گرفتند. خونگيري و جداسازي سرم در انتهاي پژوهش انجام و مراحل سنجش BDNF بر اساس روش كار موجود در كيت شركت (Abcam Co) با استفاده از تكنيك الايزا اجرا شد. بررسي تفاوت ميانگين گروه ها از روش آماري آناليز واريانس يك طرفه با آزمون تعقيبي توكي استفاده شد. كليه آزمون هاي آماري در سطح معني داري 05/0 > P و توسط نرم افزار SPSS نسخه 26 انجام شد.
يافته¬ها: ورزش شنا و داروي كتامين متعاقب استرس مادري بر رفتارهاي اجتماعي در فرزندان موش هاي نژاد NMRI تاثير معناداري دارد (05/0>P). بطوري كه شاخص رفتار اجتماعي در گروه استرس كمترين مقدار و در گروه استرس، كتامين و ورزش بالاترين سطح را داشت. ورزش شنا و داروي كتامين متعاقب استرس مادري بر سطح BDNF در هيپوكامپ تاثير معناداري نداشت (05/0
P).
نتيجهگيري: به نظر مي رسد هم¬افزايي كتامين به همراه ورزش شنا در بخش هيپوكامپ و پري فرونتال به مراتب بيشتر از اثر بخشي ورزش و كتامين به تنهايي است. بنابراين توصيه مي شود در كنار مداخله دارويي در دوران بارداري از ورزش نيز به صورت توامان جهت بهبود روابط اجتماعي در آينده كودكان استفاده شود.