PE 233

Investigating the principle of lack of effort in the sounds of the Persian language

كارشناسي ارشد

زبان شناسي گرايش زبان شناسي همگاني

پيام نور رشت

1402/10/23

149ص.

درجه ارزشيابي:عالي

شهين شيخ سنگ تجن

نرجس بانو صبوري

The least of effort principle , Sounds , Persian language

شيخ سنگ تجن،شهين،راهنما , صبوري،نرجس بانو،مشاور

هدف از پژوهش حاضر، توصيف و تحليل اصل كم‌كوشي در آواهاي زبان فارسي است.اين پژوهش به شيوۀ توصيفي-تحليلي انجام شده است. داده‌هاي پژوهش حاضر از دادگان مكالمۀ تلفني فارسي پژوهشكدۀ پردازش هوشمند علائم به‌دست‌ آمده است. اين دادگان شامل 30 مكالمۀ تلفني بر اساس مشخصات گويشوران؛ سن، جنس، ميزان تحصيلات و تعلقشان به يكي از ده منطقۀ لهجه‌اي در ايران (تهراني، تركي، اصفهاني، شمالي، يزدي، جنوبي، خراساني، كردي، لري و بلوچي) ضبط شده است. هر يك از گويشوران از واژگان و نحو فارسي معيار (تهراني) استفاده كرده و با لهجۀ منطقۀ خاص خود صحبت كرده‌ است. 13 موضوع براي مكالمۀ تلفني گويشوران؛ شامل موضوعات فرهنگي، سياسي، اجتماعي، اقتصادي، علمي، آموزشي، هنري، خانواده، ورزشي، صنعتي و فناوري، كشاورزي و دامداري، عمران و خدمات و يك موضوع آزاد انتخاب شده است. مدت زمان ضبط شده در كل مكالمات 10ساعت و 42 دقيقه و 29 ثانيه بوده است. در اين پژوهش ابتدا مكالمات به صورت كامل يادداشت برداري شد و واژه هايي كه در آنها فرايندهاي واجي منجر به كم كوشي و عدم توليد واكه يا همخوان و يا تغيير واكه مشاهده مي‌شد، به ترتيب هر مكالمه ثبت و آوانگاري شد. سپس بر اساس دسته بندي انواع فرايندهاي كم كوشانه و زير شاخه هاي آنها، جداول مربوط به هر مكالمه ثبت و نگارش گرديده است. پس از تفكيك و بررسي داده‌ها، بسامد وقوع اين فرآيندها محاسبه و پر‌بسامدترين فرآيندها بر اساس اصل كم‌كوشي دسته بندي شده است. نتايج پژوهش نشان داد كه فرايندهايي همچون حذف، درج، همگوني، كاهش واكه اي بر اساس اصل كم كوشي در داده ها مشاهده شده است. حذف همخوان (يك همخوان و خوشه همخواني)، حذف واكه و حذف هجا از بالاترين بسامد در اين پژوهش برخوردار بوده است. فرايند ديگري كه نشانگر گرايش واكه باز â به سوي واكه گرد و بسته u است، در داده ها به دليل اصل كم كوشي به وفور مشاهده شده است. بر اساس اصل كم كوشي توليد واكه هاي بسته نسبت به واكه هاي باز آسانتر است كه نشانگر تسريع و سهولت در گفتار است. لذا اين نوع كم كوشي را كم كوشي در توليد واكه هاي باز مي ناميم. پس از فرايند حذف، كم كوشي در توليد واكه هاي باز از بسامد بيشتري برخوردار بوده است. فرآيند همگوني و كاهش واكه اي از فراواني نسبي و درج داراي كمترين بسامد بوده است.

1403/09/12

منتخبي

77108