ارزيابي مارك آپ و هزينه هاي اجتماعي انحصار در صنايع بزرگ ايران (رويكرد تابع تجزيه پذير مرزي)

eva‎luation of Mark-up And Social Cost of Monopoly In Iran's Major Industries: Stochastic Frontier Function Approach

دكتري تخصصي

علوم اقتصادي (اقتصاد سنجي)

مركز تحصيلات تكميلي دانشگاه پيام نور

1403

1403/02/31

دكتر فرهاد خداداد كاشي

دكتر يگانه موسوي جهرمي، دكتر سمانه نوراني آزاد

Mark¬up, Stochastic Frontier Function, Lerner Index

عملكرد انحصاري در اقتصاد ايران نه تنها ناشي از رفتار تعدادي از فعالان اقتصادي است بلكه بعد از انقلاب 1357 بر اساس اصل 44 قانون اساسي مبناي قانوني به خود گرفت. نظر به اينكه انحصار آثار تخصيصي، توزيعي و رفاهي دارد، در اين رساله تلاش مي¬شود اندازه شدت انحصار در صنايع بزرگ ايران بر اساس معيار مارك¬آپ در طي سالهاي 1398-1381 اندازه گيري شود. براي اين منظور ضمن استفاده از داده هاي ده صنعت دو¬رقمي بزرگ بخش صنعت ايران از رويكرد تابع تجزيه پذيري مرزي براي اندازه گيري مارك آپ استفاده مي شود. يافته¬هاي تحقيق دلالت بر آن دارد كه متوسط اندازه مارك¬آپ طي دوره تحقيق معادل 5.222 است و همچنين صنعت توليد مولد¬هاي بخار، بجزديگهاي آب گرم حرارت مركزي با شاخص لرنر برابر با 0.998 بيشترين قدرت انحصاري را در بين صنايع ايران به خود اختصاص داده است. همچنين با توجه به اندازه بازده نسبت به مقياس1.471 RTS = مشخص مي گردد كه صنايع مورد مطالعه در اين تحقيق در دامنه بازده فزاينده به مقياس قرار دارند و و به عبارت ديگر مقياس توليد بنگاه¬ها و صنايع ايران كوچك است و از تمامي پتانسيل موجود براي كاهش هزينه ها استفاده نشده است. همچنين نتايج حاصل از ارزيابي هزينه هاي اجتماعي انحصار با استفاده از رويكرد هاربرگر و پوزنر و كالينگ مولر نيز مويد زيان اجتماعي است كه صنايع بزرگ در راستاي فعاليت خود در فضاي انحصاري به جامعه تحميل مي كنند.

1403/06/25

ابراهيمي

75900