بررسي عوامل مؤثر بر ارتقاي كيفيت گستره ساحلي در محدوده‌ي شهري با چشم‌انداز بهبود منظر صوتي (محدوده مورد مطالعه: ساحل سورو بندرعباس)

كارشناسي ارشد

طراحي شهري

تهران شرق

1401

تاريخ ثبت در تهران شرق سه شنبه 1403/6/6

صحافي شده ندارد

حيدر جهانبخش

دانشگاه پيام نور مركز تهران شرق

در شهرهاي بندري، لبه‌‌هاي‌‌ ساحلي يكي از تأثيرگذارترين فضاهاي عمومي محسوب مي‌‌شوند. اين نواحي پيوندي جدانشدني با مناطق پيرامون خود دارند و نقطه تمركز بسياري از فعاليت‌‌ها نظير تجارت، ماهيگيري و گردشگري به شمار مي‌‌آيند. نواحي مذكور در ميان بافت‌‌هاي متراكم شهري، فضايي مطلوب براي تنفس شهر نيز تلقي مي‌‌گردند. از اين رو شناسايي مؤلفه‌‌هاي كيفي اين فضاها، جهت برنامه‌‌ريزي و طراحي بهينه‌‌ي آن‌‌ها ضروري به نظر مي‌‌رسد. ساماندهي فضاهاي ساحلي به دليل داشتن قابليت‌‌هاي تعادل‌‌بخشي منظر شهري، مي‌‌تواند ضمن فراهم آوردن محيطي درخور، سرزنده و پويا، مجالي براي ارتقاي روابط اجتماعي و تعاملات سازنده‌‌ي افراد باشد. شهر بندرعباس با قرار گرفتن بر كرانه‌‌‌‌ي ساحلي خليج فارس نمونه‌‌اي از اين‌‌گونه فضاها است. سورو، يكي از قديمي‌‌ترين محله‌‌هاي اين شهر است كه در حاشيه‌‌ي غربي شهر قرار دارد. اين محله با بهره‌‌مندي از ساحل بكر و دست نخورده، تلاقي خشكي و آب، بافت ارگانيك و بستري منحصر به‌‌ فرد، از قابليت ارتقاي كيفيت نوار ساحلي و بهبود منظر صوتي برخوردار است. پژوهش پيش‌‌رو بر آن است تا ضمن بهره‌‌گيري از مؤلفه‌‌هاي عملكردي، تجربي_زيباشناختي و زيست محيطي، با توجه به امكانات و محدوديت هاي موجود، راهبردهايي بهينه‌‌ را در جهت ارتقاي كيفيت محيط شهري و ساماندهي منظر صوتي هماهنگ و هدفمند در اين محدوده ارائه دهد تا در راستاي حمايت از حضور افراد شاغل، پياده و غناي تجربه ‌‌شهروندان در حوزه‌‌هاي اجتماعي، اقتصادي، گردشگري، فرهنگي و تفريحي نوار ساحلي، طراحي مطلوبي را ارائه نمايد. از اين رو، جستار حاضر به منظور تحقق اهداف پژوهش، نخست براساس مباني نظري، چارچوب و معيارهايي براي ارتقاي مؤلفه‌‌هاي كيفي اين نوار ساحلي و بهبود منظر صوتي آن ارائه داده است، سپس براساس معيارهاي به دست آمده، پرسش‌‌نامه‌‌اي تدوين گرديد كه بر روي نمونه طبقه‌‌بندي شده از 50 نفر افراد بومي و گردشگر شهر بندرعباس در نوار ساحلي محله‌‌ي سورو انجام شد. پايايي پرسش‌‌نامه نيز از طريق آزمون آلفاي كرونباخ اندازه‌‌گيري شد كه ميزان آن 964/. بود، بنابراين پرسش‌‌نامه از پايايي لازم برخوردار بود. براي تحليل داده‌‌هاي حاصل از اين پرسش‌‌نامه، از نرم‌‌افزار spss، استفاده گرديد. اطلاعات حاصل از تحليل spss كه با استفاده از آزمون t صورت گرفته، گوياي آن است كه در بيشتر پرسش‌‌ها، نگرش پاسخگويان از كيفيت محيطي در حد كم مي‌‌باشد. يافته‌‌هاي پژوهش گوياي آن است كه كيفيت فعلي گستره ساحلي سورو براي اهداف ذكر شده، ناكافي و نامناسب است. براي تعيين كيفيت منظر صوتي اين نوار ساحلي با استفاده از دستگاه db Meter 30 نقطه مشخص گرديد و برداشت صورت گرفت كه يافته‌‌ها، بيانگر ميزان بالاي آلودگي در اين ناحيه، به ويژه ورودي ساحل است. بنابراين بر مبناي شرايط موجود حوزه‌‌ي مورد بررسي و متغيرهاي حاصل، راه‌‌كارهاي بهينه‌‌اي تدوين گرديد و بر اساس آن طراحي صورت گرفت. نتايج تحقيق، گوياي آن است كه توجه به قابليت بالقوه اين فضاها و ارتقاي كيفيت‌‌هاي محيطي آن، در شكل‌‌گيري فضاي شهري سرزنده و پويا در اين نوار ساحلي نقشي بسزا و مؤثر دارد.

75841