مطالعه تطبيقي آثار نگارگري كمال‌الدين بهزاد و رضا عباسي (رنگ- موضوع-چيدمان)

كارشناسي ارشد

پژوهش هتر

تهران شرق

1403

تاريخ ثبت در تهران شرق دوشنبه 1403/4/4

صحافي شده ندارد

آناهيتا مقبلي

دانشگاه پيام نور مركز تهران شرق

در ميان هنرهاي ايراني، نقاشي ايراني يا همان نگارگري از بهترين هنرها مي‌باشد. اين هنر بعد از اسلام در قرن نه هجري قمري در دوره ي تيموري و مكتب هرات به نقطه اوج خود مي‌رسد. در ميان نقاشان اين مكتب نام كمال‌الدين بهزاد، اين نابغه بي همتا مي‌درخشد چرا كه بر هنرمندان بعد از خودش تاثير ‌گذار بود. در ادامه اين روند شكوفايي نگارگري، در دوره ي صفوي و مكتب اصفهان نام رضا عباسي مي‌درخشد. در اين پژوهش، به معرفي و بررسي برخي از آثار آنان از نظر موضوع، تركيب رنگ‌ها و نحوه چيدمان پرداخته شده است. سپس در جداولي عناصر بصري و تصويري و ساختار آن‌ها بررسي شده و به وجوه اشتراكات و افتراقات آن‌ها پرداخته شده و با چند اثر تطبيق داده شده است. به نظر مي‌رسد با توجه به شرايط و تفكر حاكم بر جامعه و هنرمند، در آثار كمال‌الدين بهزاد حتي با وجود فضا سازي واقع‌ گرايانه، تفكر عرفاني-اخلاقي و مذهبي، به موضوع و روايت آن غالب است ولي موضوعات رضا عباسي بواسطه‌ تحول جامعه كمي انساني تر و زميني تر شده است و حتي بواسطه همان انديشه ي انسان گرايانه تر در عصر او پيكره ها بزرگتر از قبل و بيشتر صفحه را در بر ميگيرند. در ارتباط با رنگ، بهزاد رنگ را صرفا براي ايجاد جلوه هاي بصري به كار نبرده است، بلكه احساس و بيان موضوع را با رنگ شدت بخشيده و رنگ را بسيار با دقت در ارتباط با محتوا و فرم انتخاب كرده است. رضا عباسي نيز با استفاده درست از رنگ هاي فام دار و درخشان، خطوط و منحني هاي ملايم و نرم و سيال، بر زيبايي آثارش افزوده است. تركيب بندي و چيدمان عناصر بصري و حالت پيكره ها در آثار كمال‌الدين بهزاد به گونه اي است كه حركت و سرعت را خصوصا در ارتباط با موضوع، تداعي ميكند اما از سويي ديگر، در آثار رضا عباسي با توجه به تحولات مختلف در حوزه هاي اجتماعي، اقتصادي، فرهنگي و سياسي، فضا سازي، واقع گرايانه و گرايشات به دور از فضاي عرفاني است. روش تحقيق در اين پژوهش، به صورت توصيفي-تحليلي و به روش كتابخانه اي با رويكردي تطبيقي است.

75347