PHD 131

روانشناسي سلامت , روانشناسي

تهران , دانشگاه پيام نور , علوم انساني )مركزتحصيلات تكميلي (

1392

522ص .

همراه با لوح فشرده . , كتابنامه .

علي پور،احمد,پورشريفي ،حميد

زارع ،حسين ,افخمي اردكاني ،محمد

به منظور بررسي اثر بخشي مداخلات روان شناختي بر شاخص¬هاي سلامت جسمي و رواني در بيماران ديابتي، در سال 1390 از مركز تحقيقات ديابت يزد،80 نفر بيمار زن مبتلا به ديابت نوع2 انتخاب شدند. ميانگين سني پاسخگويان 91/43 و انحراف معيار 96/2 بود،حداقل مدت ابتلاء به ديابت نيز شش ماه و تحصيلات نيز در سطح متوسطه بود. ابتدا شركت¬كنندگان پرسشنامه¬¬هاي پژوهش را تكميل كردند و سپس آزمايش خون جهت انجام آزمايش هاي هموگلوبين گليكوزيله و كورتيزول سرم، از آنها گرفته شد. سپس شركت كنندگان به طور تصادفي به پنج گروه تقسيم شدند؛4 گروه مداخله شامل؛ مداخله ي گروهي رواني اجتماعي، مداخله¬¬ي گروهي افزايش انگيزه، مداخله¬ي گروهي ذهن آگاهي مبتني بر شناخت درماني، مداخله¬ي گروهي رفتاري شناختي و يك گروه كنترل. پس از اتمام مداخلات(پس آزمون) ويك ماه بعد(پي گيري) پرسشنامه¬ها تكميل شد و صرفا در مرحله¬ي پس آزمون آزمايش خون گرفته شد. در اين پژوهش شاخص¬هاي رواني در قالب پرسشنامه¬هاي خودكارآمدي، بهزيستي رواني، تيپ شخصيتيD، كيفيت زندگي ويژه¬ي افراد ديابتي، رفتار مراقبت از خود، مشكلات مرتبط با ديابت، مقياس افسردگي، اضطراب و استرس و مقياس چند وجهي كانون كنترل سلامت و شاخص¬هاي بهزيستي جسماني از طريق فشار خون و آزمايش خون (كورتيزول و هموگلوبين گليكوزيله) سنجيده شد. داده هاي تحقيق با استفاده از روش آماري مانوا و آزمون هاي تعقيبي مناسب تجزيه و تحليل شد. جهت بررسي توزيع متغيرها نيز از آزمون كلموگورف- اسميرنوف استفاده شده است.نتايج تحقيق نشان داد كه به ترتيب مداخله¬ي گروهي رواني اجتماعي، شناختي رفتاري، ذهن آگاهي مبتني بر شناخت درماني و افزايش انگيزه تأثير بيشتري در بهبود شاخص¬هاي كيفيت زندگي و نگراني¬هاي ناشي از ديابت داشته¬اند. در بهبود شاخص بهزيستي رواني مداخله¬ي گروهي رواني اجتماعي، ذهن آگاهي مبتني بر شناخت درماني، شناختي رفتاري و افزايش انگيزه به ترتيب تأثير بيشتري داشته¬اند. مداخله¬ي گروهي رواني اجتماعي، ذهن آگاهي مبتني بر شناخت درماني، شناختي رفتاري و افزايش انگيزه تأثير بيشتري در بهبود شاخص قند خون داشته¬اند، در بهبود شاخص كورتيزول مداخله¬ي شناختي رفتاري، ذهن آگاهي مبتني بر شناخت درماني، گروهي رواني اجتماعي و افزايش انگيزه تأثير بيشتري داشته¬اند و نيز مداخله¬ي ذهن آگاهي مبتني بر شناخت درماني، شناختي رفتاري، گروهي رواني اجتماعي و افزايش انگيزه تأثير بيشتري در بهبود شاخص فشار خون داشته¬اند.بر اساس نتايج پژوهش به نظر مي رسد كه مداخلات روان شناختي با گذشت زمان باعث بهبودي شاخص هاي روان شناختي و نيز افزايش رفتار مراقبت از خود در بيماران مبتلا به ديابت مي شود. توصيه مي شود جهت افزايش رفتار مراقبت از خود و نيز بهزيستي رواني در بيماران ديابتي، آموزش ها و مداخله هاي گروهي روان شناختي در دستور كار درمان اين بيماران قرار گيرد.كلمات كليدي: ديابت نوع دو، كيفيت زندگي، خودكارآمدي، بهزيستي رواني، كورتيزول، فشارخون، هموگلوبين گليكوزيله

كتابخانه مركزتحصيلات تكميلي

7463