چكيده
چكيده
در اين پايان نامه روش تحقيق بر پايه روش توصيفي – تاريخي و روش جمع آوري اطلاعات به صورت كتابخانه اي و با بهره گيري از منابع مكتوب و ديجيتال در حوزه علوم قرآن و حديت مي باشد. پژوهش حاضر داراي 5 فصل در زمينه قصص قرآني و مولفه هاي اصلي آن مي باشد. در فصل اول به كليات تحقيق و سوالات و فرضيات، اهداف و اهميت موضوع و تعاريف مولفه ها پرداخته شده است. واژگاني كه تعريف شده اند، عبارت است از مباني تفسير قرآن، ولايت تكويني، قصه و اين كه قصه كلامي است منظوم يا منثور، كه جرياني را متعاقباً و متوالياً تعقيب نمايد. از آن جا كه قصه درميان اقوام و فرهنگهاي گوناگون نافذ و مؤثر بوده است، قرآن نيز به قصه توجه خاصي داشته و در طول تاريخ دعوت اسلامي؛ مردم از قصههاي قرآني درس گرفته و پيام آموخته اند. قصص قرآن نيز همانند ديگر اجزاء اين كتاب مقدّس، مستقيماً از ناحيهي پرودرگار عالم به پيامبر اكرم اسلام وحي شده است. در فصل دوم به ويژگي هاي قصص قرآني و نظر انديشمندان بزرگ اسلام مرحوم علامه طباطبايي و سيد قطب اشاره شده است و همچنين در اين فصل اهداف قصص قرآني در سه قسمت اعتقادي، اخلاقي و عبادي بررسي شده است. در فصل سوم به تفاوت قصص قرآني با ديگر كتب آسماني پرداخته شده و مشخص گرديده كه بين قصص قرآني و قصص كتب عهد قديم تفاوت هاي وجود دارد. خداوند متعال در قرآن كريم مى فرمايد: «و اَنزَلنا اِلَيكَ الكِتابَ بِالحَقِّ مُصَدِّقـًا لِما بَينَ يَدَيهِ مِنَ الكِتابِ و مُهَيمِنـًا عَلَيهِ...»؛ اين كتاب [قرآن] را به حق بر تو فرو فرستاديم، در حالى كه كتاب هاى پيشين را تصديق مى كند و حافظ و نگاهبان آنهاست. كتابهاى آسمانى در مسائل اصولى با يكديگر هماهنگى دارند و در پى تربيت و تكامل انسانند، ولى در مسائل ديگر به مقتضاى تكامل تدريجى بشر، با هم تفاوت هايى دارند و هر آيين تازه، مرحله بالاترى را مى پيمايد و برنامه جامع ترى دارد. در فصل چهارم به مزايا و نقش قصص قرآن در زندگي انسان پرداخته شده است و مي توان بيان كرد كه قرآن كريم به عنوان كاملترين كتاب آسماني، براي هدايت انسانها از فنون گوناگوني استفاده كرده است. از جملة اين فنون، بهرهگيري از اسلوب داستان است كه در مواضع و مناسبتهاي گوناگون مطرح ميكند. هدف قرآن در بيان اين داستانها، بيان داستان تخيّلي نيست، بلكه سرگذشت پيشينيان را آيينهاي براي عبرت آيندگان قرار داده است و سراسر آن حقّ است. در فصل پنجم مصاديق حقايق نظام تكوين و نقش و حضور اين مصاديق در علم امروز و تاثير تبيين قصص قرآني در حقيقيت شناسي اسرار نظام تكوين بررسي شده است و مي توان گفت كه نظام تكوين داراي مصاديق متعددي از جمله رحمت، توكل، عزت، حكمت، صبر و ... مي باشد كه اين مصاديق را در قصص قرآني كه از صبر ايوب، عفت و فرزندآوري مريم و اخلاق پيامبر آورده شده؛ به وضوح مي توان ديد. چرا كه بيشتر داستانهاي قرآن درباره زندگي پيامبران است و قران به ويژه درباره پيامبراني چون ابراهيم ، موسي ، عيسي ، يوسف و پيامبر اسلام (ص) به صورت مفصل سخن گفته است .و در كل مي توان اينطور نتيجه گرفت كه حضرت محمد (ص) به عنوان آخرين پيامبر، الگو و آيينهاي تمام قد از تمامي اين مصاديق هستند.
يافته هاي تحقيق نشان مي دهد قرآن كريم نقش به سزايي در شناخت و معرفي حقايق نظام تكوين دارد، به طوري كه در زندگي آخرالزماني كاركردهاي اجتماعي درك حقايق نظام تكوين در زندگي انسان معاصر، تعليم و تربيت نسل جديد و شخصيت زنان تاثير قابل توجهي دارد.
كليد واژه ها: قصص، قصص قرآني، انسان معاصر، مصاديق نظام تكوين
