چكيده
بنيان خانواده مهمترين و اصلي ترين بنيان اجتماعي بشريت است كه حفظ و قداست آن در جامعه اثري غيرقابل انكار دارد، كانون خانواده ابتدا با عشق، علاقه، عواطف و احساسات زوجين بنا نهاده مي شود و آنها با هدف رسيدن به مصداق آيه شريفه «لّتسكُنُوا اليها»(روم، 21) آنرا برپا مي دارند، قداست خانواده با قداست جامعه قرين است، لذا مي طلبد قانون گذار جهت استحكام اين كانون ممارست جامع و كامل داشته باشد.
اگر در امتداد زندگي زوجين اختلافاتي رو نمود اين محاكم اسلامي است كه بايد رويه متفاوت به موضوع دعاوي خانوادگي داشته باشند چرا كه آثار قضاوت محاكم در اين خصوص بسيار حساس مي باشد، بي شك مراجع قضايي اشراف دارند دعاوي كه بر مبناي خانواده صورت مي گيرد با ساير دعاوي از حيث ماهيت و اهميت فاصله ي بسيار دور دارند چرا كه آثار اختلافات خانوادگي علاوه بر زوجين ممكن است بر جامعه نيز تاثير گذار باشد در حالي كه ساير دعاوي ممكن است اثر چنداني حتي براي خود طرفين نيز نداشته باشد.
با استمداد از مطالب فوق بايد بيان داشت كه يكي از پديدهاي مشكل آفرين در جوامع كنوني اختلافات خانوادگي و حادّتر از آن تشديد اين اختلافات به سبب سبك زندگي نوين است كه هر روز ابعاد تازه تري به خود مي گيرد.
گستردگي اختلافات در ازمنه قديم به شكل كنوني نبوده كه، كيفيت اختلافات در گذشته با امروز نيز متفاوت مي باشد، در گذشته اختلافات خانوادگي با راهنماي و مداخله اعضاي مسن خانواده برطرف مي شد اما امروز اعضاي مسن از آن قداست گذشته برخوردار نيستند و خود زوجين استقلالاً براي خود در مشكلات و بحران هاي خانوادگي تصميم گيري مي نمايند.
امروز به سبب گستردگي وسايل ارتباط جمعي، شبكه هاي مختلف ماهواره اي ، شبكه ي عظيم اينترنت و مهم تر الگو گيري ناصحيح خانواده ها از مدل هاي مطرود غربي و حتي تفاخر به آنها، با حجم وسيعي از اختلافات خانوادگي روبرو هستيم كه كافي است در اين زمينه به دادگاههاي خانواده مراجعه نماييم و با طيف كثيري از اين اختلافات مواجه شويم به گونه اي كه حتي وكلا و قضات نيز درگير بررسي اين نوع از اختلافات هستند.
اختلافات خانوادگي مسئله ي است چند بعدي به گونه اي كه نمي توان فقط از يك منظر بدان نگريست و آنرا حل و فصل نمود، نهادهاي مشاوره اي كه امروز در دادگاهها راه اندازي شده است تا حدودي مشكل را برطرف نموده است اما گاهي مشكل زا بوده است و حتي مورد سوء استفاده بعضي از زوجين واقع شده است.
راه حل صحيح و منطقي در خصوص مواجهه با اختلافات و ناسازگاري هاي بين زوجين اين است كه بايد اختلافات خانوادگي و ناسازگاري زوجين از منظر چندين علم بررسي شود از جمله: حقوق، فقه، روان شناسي، جامعه شناسي و .... و لذا نگاه تك قطبي به اختلافات و ناسازگاري هاي زوجين نمي تواند مسائل را حل نمايد بلكه ممكن است منجر به ارائه راه حل نادرست هم بشود.
