PHD 40

روانشناسي عمومي , روانشناسي

تهران , دانشگاه پيام نور , علوم انساني )مركزتحصيلات تكميلي (

1390

79ص .

همراه با لوح فشرده , كتابنامه

زارع ،حسين

فرزاد،ولي الله ,علي پور،احمد

هدف: پژوهش حاضر با هدف تعيين سهم عوامل پرت كننده حواس و كاهش دهنده توجه به عنوان علت احتمالي اصلي حادثه رانندگي در كنار ساير عوامل و همچنين تعيين مهم‌ترين عامل پرت كننده حواس داخل و خارج خودرو و عامل كم توجهي در تصادفات انجام شد. سپس به بررسي تاثير انواع مهارت‌هاي توجه بر رانندگي ايمن پرداخته و در نهايت به بررسي ميزان تاثير يك برنامه تمرين ديداري و شنيداري در تغيير توانايي توجه متمركز و پراكنده و زمان واكنش به آنها پرداخته است. روش: 155 راننده با حداقل دو سال سابقه رانندگي و حداقل يك حادثه رانندگي با تقصير به روش تصادفي انتخاب و سپس اقدام به تكميل دو ابزار، يكي پرسشنامه 34 ماده‌اي با مضمون مشخصات فردي و دوم چك ليست عوامل پرت كننده حواس و كاهنده توجه 24 ماده‌اي نمودند. سپس دو گروه يكي 155 راننده با بيش از يك حادثه رانندگي با تقصير و ديگري 145 راننده بدون حادثه، به روش همتا سازي گروهي وارد پژوهش شدند و توجه متمركز، پراكنده و گوش به زنگي آنها، مورد مقايسه قرار گرفت. در نهايت از ميان رانندگان حادثه ديده با تقصير، 64 راننده، به شكل تصادفي انتخاب و به دو گروه آزمايش و كنترل، تقسيم شدند. به دنبال آن افراد گروه آزمايش طي سه هفته تحت پنج جلسه تمريني تقويت كاركردهاي توجه قرار گرفتند. يك هفته بعد از آموزش، مجدداً سنجش شدند. جهت پي گيري، دو هفته بعد نيز، آزمون تكرار گرديد .يافته‌ها: 9/32% از تصادفات به خاطر عوامل حواس‌پرتي و كم توجهي بوده است. تلفن همراه و خواب آلودگي هر يك با 8/14% از مهم‌ترين عوامل پرت كننده حواس و كاهش دهنده توجه بودند. ميزان پاسخ صحيح در آزمون همخوان و ناهمخوان استروپ، زمان واكنش به محرك در همخوان و ناهمخوان استروپ و پاسخ صحيح در توجه متمركز و پراكنده، بطور معني داري بين گروه بدون حادثه و با حادثه تفاوت داشت. بين پس آزمون گروه آزمايش و شاهد در ميزان پاسخ صحيح همخوان و ناهمخوان استروپ و پاسخ صحيح در توجه متمركز و پراكنده و همچنين در ميزان زمان واكنش در همخوان و ناهمخوان و توجه متمركز و پراكنده تفاوت معني داري ديده مي‌شود. بين پس آزمون و آزمون پيگيري در گروه آزمايش در موارد فوق، تفاوت معني داري وجود نداشت.نتيجه گيري: عامل حواس¬پرتي و كم توجهي در يك سوم از تصادفات، به عنوان علت حادثه مطرح است. آزمون‌هاي شناختي توجه، مي‌تواند راننده¬هاي ايمن را از راننده¬هاي مستعد حادثه تميز دهد. تمرين بر كاركردهاي شناختي توجه تاثير داشته است و مي‌تواند توانايي توجه پراكنده و متمركز و زمان واكنش به آنها را بهبود بخشد؛ اما نتيجه¬گيري مهم اينكه با تقويت توجه نمي‌توان ادعاي بهبودي و كاهش خطر در رانندگي را داشت.كليد واژه:عوامل حواس‌پرتي، عوامل كم توجهي، توجه انتخابي، تقسيم توجه، تحمل توجه، تمرين تقويت توجه، تصادفات رانندگي

كتابخانه مركزتحصيلات تكميلي

7372