PHD 34

شيمي , شيمي

مشهد , دانشگاه پيام نور , علوم )مركزتحصيلات تكميلي (

1390

162ص .

همراه با لوح فشرده , كتابنامه

سرافرازيزدي، علي

اسحاقي ،زرين

در دهه هاي اخير تكنيك هاي آماده سازي نمونه در مقياس هاي ميكرو در علم شيمي تجزيه بيشتر مورد توجه قرار گرفته است.اين تحقيق بر روش هاي آماده سازي نمونه در مقياس ميكرو متمركز بوده كه عمدتاً شامل ميكرواستخراج فاز جامد-مايع بر پايه فيبر توخالي (HF-SLPME) و ميكرو استخراج فاز جامد بر پايه فيبر توخالي (HF-SPME) مي باشند و تكنيك هايي سريع، ارزان و با تجهيزات بسيار ساده مورد استفاده در اغلب آزمايشگاه هاي شيمي تجزيه هستند. توسعه و بكارگيري اين تكنيك هاي نوين بر اساس بررسي عوامل مؤثر بر استخراج و ارزيابي عملكرد آن ها در نمونه هاي حقيقي شامل برخي تركيبات نيترو آروماتيكي و تعدادي از اسيدهاي فنولي به خوبي انجام گرفته است.در اولين بخش تحقيق توانايي روش ميكرواستخراج فاز جامد بر پايه فيبر توخالي براي تعيين مقدار كافئيك اسيد در نمونه گياه دارويي سرخارگل (به عنوان يك گياه دارويي) نشان داده شد. غشاء استخراج كننده سه فازي و شامل يك فاز آبي ( فاز دهنده)، يك فاز آلي از حلال آلي/جاذب نانو ( غشاء) و مجدداً يك فاز آبي (فاز گيرنده) بود كه بطور مستقيم در نمونه قرار مي گرفت.نانولوله كربني چند جداره اي كه در حلال آلي پراكنده شده بود توسط نيروهاي موئينه و فراصوت درون منافذ غشاء متخلخلجاي داده شدند. اين غشاء با دو فاز آبي در تماس بود: فاز دهنده ( شامل نمونه) و فاز گيرنده ( بطور معمول يك محلول بافر). اندازه گيري نهايي آناليت در اين روش توسط دستگاه كروماتوگرافي مايع با كارايي بالا انجام گرفت. سپس به منظور دستيابي به تغليظ بالا و كارايي استخراج مناسب در اين تكنيك جديد، عوامل اصلي مؤثر بهينه سازي شدند. در شرايط بهينه شده اين روش محدوده خطي بسيار خوب (0001/0 – 50 نانوگرم بر ليتر)، تكرارپذيري، حد تشخيص پائين (00005/0 ميكروگرم بر ليتر) و فاكتور تغليظ بالا (2108) را نشان داد.در بخش دوم تحقيق، يك جاذب كامپوزيتي بر اساس ميكرو استخراج فاز جامد و با استفاده از تكنيك سل-ژل توسعه داده شد. نانولوله كربني چند جداره به نانو كامپوزيت مذكور اضافه شد و يك كامپوزيت كاملاً يكنواخت به درون فيبر توخالي پلي پروپيلني تزريق شد. اين غشاء جاذب براي تعيين مقدار سه تركيب نيترو آروماتيك شامل متا-نيترو آنيلين، نيترو بنزن و پارا نيترو تولوئن در نمونه آبهاي محيط زيست مورد استفاده قرار گرفت. پس از غوطه ور سازي غشاء و انجام ميكرو استخراج (HF-SPME) در نمونه، اندازه گيري نهايي آناليت توسط كروماتوگرافي مايع با كارايي بالا انجام شد. يك قطعه الكتريكي پيش تغليظ كننده حرارتي نيز براي انجام كار استخراج معكوس و انجام پيش تغليظ آناليت قبل از ورود به تزريق كننده HPLCو بصورت كاملاً دست ساز، طراحي و ساخته شد. اين تله حرارتي بطور قابل توجهي كارايي پارامترهاي پيش تغليظ را افزايش داد. در شرايط بهينه شده حد تشخيص روش براي انواع آناليتها بين 1/0 تا 3/0 نانوگرم بر ميلي ليتر (8n=)، دقت بين 41/0 الي 19/4 درصد (3n=)، و محدوده خطي از 5/0 تا 1000 نانوگرم بر ميلي ليتر بود. اين روش براي نمونه هاي آب هاي زيست-محيطي مورد استفاده قرار گرفت و بازيافت نسبي آن بين 9/87 الي 1/96 درصد بدست آمد.آخرين بخش اين تحقيق مربوط به توسعه يك روش بسيار ساده بر اساس ساخت جاذبي بوده است كه شامل پليمر حك شده مولكوليقرار داده شده درون فيبر توخالي در ميكرو استخراج فاز جامد (MIP-HF-SPME) مي باشد و براي تعيين مقدار كلروژنيك اسيد بكار گرفته شد. محلول پيش پليمر شامل مولكول قالب قبل از انجام پليمري شدن به درون قطعات مشخصي از فيبر توخالي وارد شد. شرايط تكنيك MIP-HF-SPME بر اساس جاذب MIP بهينه سازي شد. سرانجام اين وسيله براي استخراج انتخابي كلروژنيك اسيد در عصاره گياه Echinacea Purpurea به عنوان داروي گياهي،بكار گرفته شد. عوامل اصلي و مؤثر بر سنتز اين پليمر هيبريدي آلي-معدني و نيز عوامل مؤثر بر فرايند ميكرواستخراج مورد بررسي و بهينه سازي قرار گرفتند. حد تشخيص با اين تكنيك به 08/0 نانوگرم بر ميلي ليتر رسيد. محدود خطي و انحراف استاندارد نسبي به ترتيب 2/0 -1000 نانو گرم بر ميلي ليتر و 38/0 (3n=) درصد بودند. متوسط بازيافت نسبي پس از وارد كردن آناليت به نمونه در چهار سطح غلظتي بين 8/84 الي 2/97 درصد بود.

كتابخانه مركزتحصيلات تكميلي

7366