پ 377

Sociological analysis of the character "Rend" in Hafez's poetry based on the two personality types "stranger" and "adventurer" in Simmel's thought.

كارشناسي ارشد

جامعه شناسي

دانشگاه پيام نور مركز پرند

1401-1402

1401/10/21

عالي

128 ص

صداقت زادگان شهناز

زاهدي

كليدواژه: حافظ، رند، جامعه شناسي، زيمل، غريبه، ماجراجو.

ادبيات هر سرزميني شرحي است طبيعي از وقايعي كه در آن سرزمين رخ داده است و به تناسب آن، روابطي كه ميان افراد آن سرزمين در قالب اجتماع شكل مي¬گيرد. در واقع مطالعه¬ي ادبيات يك سرزمين مي¬تواند پايه¬گذار شناختي صحيح از مردم آن محدوده¬ي جغرافيايي از منظر جامعه¬شناختي باشد. در اين ميان هر چه نگاه آن خالق ادبي در حوادث و كنش¬هايي كه در اطرافش اتفاق مي¬افتد دقيق¬تر و عميق¬تر باشد مسلماً مي¬تواند در شناخت هر چه بهتر خواننده تاثيرگذارتر باشد. شايد بتوان به جرات گفت در تاريخ ادب فارسي شاعري از اين منظر همتاي حافظ نيست تا جايي كه مي¬توان او را سخن¬گوي بيدار ايران و ايراني قلمداد كرد. نقطه¬ي عطف كار حافظ از ديدگاه جامعه¬شناختي آن¬جايي متبلور مي¬شود كه او ديدگاه انتقادي خود را نسبت به جامعه¬ي خود نشان مي¬دهد؛ ديدگاهي كه در شعر او از زبان ابرمرد شعر او يعني «رند» در سطح شعرش منعكس مي¬شود. در طرف ديگر گئورگزيمل به عنوان اولين انديشمندي كه جامعه¬شناسي را در آلمان به صورت رشته¬اي مستقل مطرح كرد حائز اهميت است. زيمل با تكيه بر واكاوي روابط بين اعضاي يك جامعه مبدع جامعه-شناسي صوري بوده و با طرح تيپ¬هاي شخصيتي در يك جامعه و وارد كردن جنبه-هاي روانشناختي افراد، توانست نقش به سزايي را در شناخت صحيح جرياني¬هاي يك جامعه ايفا كند. در اين پژوهش با بررسي شخصيت «رند» حافظ - به عنوان كليدي ترين شخصيت و هم¬چنين بزرگ¬ترين منتقد اجتماعي شعر او، از منظر دو تيپ شخصيتي انديشه¬ي اجتماعي زيمل يعني «غريبه» و «ماجراجو» شناخت درست¬تر و شفاف¬تري از عصر حافظ به ويژه از منظر جامعه¬شناختي، با استفاده از روش مطالعات كتابخانه¬اي و تحليل محتوايي به دست آمد.

73594