پ.الف.221

كارشناسي ارشد

زبان وادبيات فارسي - ادبيات فارسي

پيام نور شيراز

1399-00

1401/06/23

134ص.

فولادي، غلامرضا

حيدري ، مرتضي

كتابنامه:ص.133-127

طنز، روشي خاص از بيان خنده¬آور مسائل انتقادي است كه اشارۀ صريح به آن¬ها دشوار يا نا-ممكن باشد؛ با هدف تلاش براي طرد يا اصلاح آن¬ها. در اين پايان¬نامه، به بررسي گونه¬هاي مختلف طنز و كار¬كرد¬هاي آن در دو اثر منثور فارسي مي¬پردازيم. پرسش محوري پژوهش آن است كه در گلستان سعدي و پريشان قاآني چه فنوني براي طنز¬پردازي استفاده شده¬اند، طنز در آن¬ها چه كار-كردهايي دارد و وجوه شباهت و تفاوت گونه¬ها و كاركردهاي آن در اين دو اثر چيست؟ در راه يافتن پاسخ، اين فرضيه ارزيابي مي¬شود كه در هر دو اثر، شيوه¬هاي گوناگون كلامي و موقعيتي براي ايجاد طنز به كار گرفته شده¬اند؛ در عين حال، طنز گلستان فاخر¬تر، پوشيده¬تر و ماهرانه¬تر بوده و اهداف آن، غالباً گسترۀ بشري دارند. اين پژوهش به روش توصيفي-تحليلي و با رهيافت تطبيقي انجام پذيرفته و گرد¬آوري داده¬ها در آن به روش كتابخانه¬اي صورت گرفته است. ديگر يافته¬هاي پژوهش حاضر نشان مي¬دهند كه در مجموع، بسامد طنز در گلستان بالاتر از پريشان است. افزون بر اين، سعدي، بر خلاف قاآني، در استفادۀ متوازن از طنز كلامي و طنز موقعيت، مهارت بسيار زيادي داشته است. بسامد آميختگي زمينه¬هاي اصلي طنز نيز در گلستان بالاتر است. كار¬كرد¬هاي مثبت طنز در هر سه سطح فردي، اجتماعي و بشري در هر دو كتاب مشاهده مي¬شود؛ اما كار-كردهاي منفي محتمل طنز، در پريشان پررنگ¬تر از گلستان هستند. وجود هجو و هزل¬هاي ركيك در اين اثر مي¬تواند بر مخاطب، اثر نامطلوب اخلاقي بگذارد.

73334