25023پ

The role and position of the wives of the Prophet (PBUH) in the Ghadir incident

كارشناسي ارشد

علوم قرآن وحديث

دانشگاه پيام نور مركز تهران جنوب

1400-1401

1402/04/06

عالي

156ص

كرمي، فيروزه

خيرالهي

140-150ص

Wives of the Prophet (pbuh), participation of politicians, allegiance, Ghadirakhm, narration of hadith

تهران جنوب

بي‌شك عيد غدير يكي از بزرگترين و مهمترين اعياد اسلامي است و در زمره اساسي‌ترين برنامه‌هاي پيامبر اسلام (ص)براي دوام، عزت و شكوه اسلام محسوب مي‌شود؛يكي از اركان مهم جامعه اسلامي پس از رحلت نبي اعظم (ص)، همسران رسول خدا(ص) بوده اند. حضور اين بانوان فرهيخته در تحولات عصر پس از نبي اعظم(ص) امري است كه از ديد مورخان به دور نبوده است.خطبه غديربهمثابهيكيازمهم‌ترينوآخرينسخنانپيامبراكرم (ص)، پيام‌هايمهميرادرخودگنجاندهومطالعهآنبرايآشناييباماهيت ديناسلامواركاناصليآنضرورياست.از نگاه شيعه، غدير خم مهم‌ترين رويداد تاريخى عصر پيامبر اكرم(ص) است كه طى آن بر امامت حضرت علي(ع) براى مسلمانان تأكيد شد.متكلمان، محدّثان و مورخان شيعهوسنىاززواياىمختلفىاينمسئلهرابررسىكرده‌اند؛زمانومكانغدير،علتانتخابمكانغدير،عبارت‌هاوكلماتىكهدرسخنرانىپيامبر(ص) آمده،وجريان‌هايىكهدرآناتفاقافتادهمهبهنوعىموردكاوشقرارگرفته‌اند. امادرموضوع غدير خم از مباحثى كه كمتر به آن توجه شده و بدون بررسى و تحليل تاريخى از آن سخن به ميان آمده «حضورهمسران رسول خدا(ص) در غدير» است.آنچه مسلم است جايگاه ارزشي و موقعيت والاي آنان در جامعه پس از پيامبر(ص) وحضور آنان در كناربرخي جريانهاي سياسي ، فرهنگي از ديد محققان به دور مانده است. آنچه مقرر است در اين پژوهش به آن پرداخته شود پاسخ اين سوال اساسي است كهحضورهمسران رسول خدا(ص) درواقعه غدير چگونه بوده وچه نقشي در نقل آن داشته اند؟با توجه به عنايت ويژه پيامبر(ص) به حضور مسلمانان در اين رخداد، به همراه آوردن همه همسران خود و اهل بيت خويش و نيز شيوه اي كه آن حضرت(ص) در ابلاغ مأموريت الهي معرّفي معرفي مجدّد مجدد علي(ع) در روز غدير، اتخاذ كرد، طبيعي بود كه زنان بسياري نيز مستقيماً شاهد ماجرا باشند.شواهد تاريخي نشان مي دهد همسران رسول خدا نقش موثري در تغييرات فرهنگي ،نقل احاديث فقهيداشتند تعدادي از ايشان در تحولات عصر بعد از نبي اعظم هم منفعل نبودندبلكه با حضور در عرصه هاي مختلف بر جهت گيري هاي سياسي و تغييرات فرهنگي هم تاثير گذاشتند. اين پژوهش در صدد آن است كه جايگاه و نقش همسران پيامبر(ص) در نقل و انتشار واقعه غديررا مورد بررسي قرار دهد وبه تبيين حركتهاي سياسي زنان صدر اسلام پرداخته و نمونههاي همراهي يا عدم آنرا با رهبري جامعه نشان داده و شواهد استخراج شده را معرفي كند.از جمله دستاوردهاي اين پژوهش كه ما به بدان خواهيم پرداخت نقل حديث غدير توسط راويان بسياري است كه شامل مردان وزنان مي باشد. حضور همسران پيامبر(ص)، از جمله ام‌سلمه وعايشه واسماء بنت عميسدر مراسم غديرخم، در كتب مختلف مورد تاكيد قرار گرفته است.و اين دو سههمسر پيامبر(ص) از جمله راوياني بوده اند كه در نقل واقعه غدير نقش داشته اند اما از دو همسر اول يعني ام سلمه و عايشه حديث غدير نقل شده است.روش پژوهش در اين بررسي روش توصيفي تحليلي مبتني بر منابع تاريخي و كتابخانه ايمي باشد.

1402/06/07

73210