24661پ

Examining the consequences of the approach to the rule of tolerance in the arguments of the Sunnah on the fate of the hadith

دكتري تخصصي

علوم قرآن و حديث

دانشگاه پيام نور مركزتهران جنوب

1393-1394

1399/11/26

عالي

205ص

شريفي اصفهاني، مهين ؛ دل افكار، عليرضا

صدري، محمد

183-204ص

Rule of Tolerance,Man balagh Hadiths, Fakes Hadiths , Hadith pathology.

تهران جنوب

برخي از فقها و اصوليون براساس قاعده تسامح در ادله سنن شرايط حجيّت خبر غيرثقه در مورد احكام غيرالزام‌آور(مستحبات و مكروهات) الغاء كرده و به مانند احكام الزام‌آور سخت‌گيري در سند را ضروري نمي‌دانند. البته همان رفتار تسامح‌گرايانه علاوه بر احكام استحباب قاعده را به ساير موضوعات حديثي نيز تعميم داده است. اهداف اين پژوهش عبارتند از يافتن عوامل موثر در رويكرد به قاعده تسامح در ادله سنن، بررسي ادله موافق و مخالف قاعده تسامح در ادله سنن و نقد ادله موافقين و در نهايت بيان آسيب‌هاي ناشي از اجراي قاعده تسامح در حوزه احاديث اخلاقي، تفسيري، تاريخي، فقهي و اعتقادي، عرفاني.اين تحقيق با روش‌هاي توصيفي- تحليلي و انتقادي با تشريح و تبيين دلايل چگونه بودن و چرايي وضعيت مسأله و ابعاد آن و با رويكرد مورد پژوهي از طريق جمع آوري داده‌ها در منابع إسنادي و كتابخانه‌اي به اين نتايج رسيده است: عوامل اساسي روايات، جريانهاي حديثي و الگوگيري شيعه از اهل سنت در رويكرد به قاعده تسامح موثر بوده است. فحواي سه دسته روايات «من بلغ»، «من طرد عني حديثا» و «ما جاءكم عني من خير» سبب كنار نهادن ارزيابي روايي شدند. جريان‌هاي نص‌گراي افراطي مانند اخباري‌گري، اهل حديث و حشويه نيز براي نقد حديث جايگاهي قائل نبوده و همه احاديث را صحيح قلمداد كردند. موافقين قاعده با تمسك به ادله روايات من بلغ، اجماع، حسن احتياط و شهرت به اثبات قاعده پرداخته و در مقابل مخالفين قاعده، هيچيك از اين ادله را كارآمد و كامل نمي‌داند. بنابراين آسيب‌هايي چون جعل حديث، تحريف و بدعت در آموزه‌ها و گزارش‌هاي اسلامي، تفوق مستحبات بر واجبات، ترديد در پژوهش‌هاي حديثي و... بر سرنوشت و پيكره حديث اسلامي اثر سوء گذاشت.

1401/07/25

69068