24657پ

The hermeneutic reading of Mawlawi's masnavi based on the opinions of Paul Ricoeur

دكتري

زبان و ادبيات فارسي

دانشگاه پيام نور مركز تهران جنوب

1395-1396

1401/04/20

عالي

242ص

محمدي بدر، نرگس

كوپا، فاطمه؛ درودگريان،فرهاد

223-235ص

Reading the spiritual Masnavi of Jalaluddin Mohammad Molavi Balkhi, Hermeneutics, Paul Ricoeur.

تهران جنوب

پل ريكور فرانسوي از تأثيرگذارترين چهرههاي فلسفة انتقادي و قارّهاي بود كه با سير در هرمنوتيك پديدارشناسانه توانست چالشي نوين در همبستگي تبيين و فهم بازآفريند. رويكرد اخير او، اغلب رشتههاي علوم انساني از جمله: ادبيّات را پذيرفتار خوانشي منشوري، خوانندهمحور و تأمّلگرا كرد. كاربست رهيافتهاي او در آثار كلاسيك و خاموش، بسياري از انديشههاي ضمني را نمايان ساخت و بستر لازم را براي زايش خوانشهاي متفاوت گستراند. مثنوي معنوي جلالالدّين محمّد مولوي بلخي، عارف شاعر قرن هفتم، از جمله آثار كلاسيك ادبيّات فارسي است كه در طول بيش از هفت قرن از عمر بابركت خود، قلمفرساييهاي بسياري را سبب شده است. پيوند آن با كتاب آسماني قرآن، سخنان پيامبر اسلام و زبان فارسي بيشك، آن را تبديل به دانشنامة هويّت انساني و شناسنامة انديشة ايراني ساخته است. تحقيق حاضر، كوششي است براي گشودن روزنههايي از دنياي پررمز و راز سِفرهاي ششگانة اين يادگار مولانا، با تكيه بر شاخصههاي هرمنوتيك ريكور؛ تا ضمن دفاع از ماهيّت مشخصاً تأمّلي- تأويلي مولوي، نشان دهد، چگونه تأويل، به عنوان وجهي تقديري و پويا در ادبيّات سبب ظهور حكايت ميگردد. همچنين، كدام خصيصههاي هرمنوتيكي سبب شده كه اين شاهكار عظيم و دورانساز ادبيّات فارسي، در رديف پرنفوذترين آثار خوانشي قرار گيرد و واجد كارواژهها و شاكلههاي مورد بحث فلسفة هرمنوتيكي معاصر گردد. گفتن اين مسئله كه بين انديشگان فلسفي ريكور با انديشة مولوي قرابت و شباهتهايي هست، غريب مينمايد، امّا نكتة اساسي در هرمنوتيك ريكور آن است كه ما آثار ادبي را در طول زمان تجربه ميكنيم. به اين معني كه، خوانش سبب ميشود؛ آثار ادبي و به طور كلّ، ادبيّات را نه به عنوان يك غايت، بلكه به عنوان يك فرايند درك كنيم. آنچه كه انديشة پژوهش حاضر حول محور آن ميگردد؛ در نافذترين شكل خود در پل ريكور مطرح شده است. او با تحليل انتقادي ماهيّت و هويّت » زمان و حكايت « دقايق سهگانة فهم، توضيح، معنا، دلالت، زمان، زبان، سخن، گفتار، محاكات، ادبيت، آفرينندگي و ... را در عرصة هرمنوتيك ادبي واكاوي كرده و در اين گذار از نگاه التقاطي به ادبيّات و ممتاز ساختن انديشيدة انديشندگي آن دريغ نكرده است. نتيجة پژوهش گوياي آن است كه مثنوي معنوي در مقام يك اثر كلاسيك در سوية متن حاوي ديسكورس و موكول به تأويل است و در خوانش، تماميتي كنشدار و ديالكتيكمند دارد كه به خواننده فرصت آفرينش فهم و بازپيكربندي در معنا را ميدهد

1401/07/25

69064