13906پ

كارشناسي ارشد

پژوهش هنر

تهران شرق

1400

صحافي شده ندارد

دكتر غلامرضا طوسيان

دانشگاه پيام نور مركز تهران شرق

تذهيب ازقديمي ترين و بنيادي‌ترين شيوه‌هاي تزئيني در هنر مشرق زمين به ويژه هنر ايراني – اسلامي بوده. قرآن كريم كه كلام وحي بر قلب پيامبراسلام محمد(ص) است نقش مهمي در شكل‌گيري اين هنر اسلامي ايفا كرده است و زيبايي شناسي آن از زواياي مختلف در طي قرون و اعصار قابل بررسي بوده است. در هر دوره بدليل جايگاه ويژه‌اي كه قرآن نزد مسلمانان داشته، حاكمان سرزمين‌هاي اسلامي بر آن بوده‌اند كه به نوعي ارادت خود را به اين كتاب اعظم نشان دهندو معمولا ًماهرترين هنرمندان را در آراستن و كتابت اين مصحف شريف بكار ‌گرفتنداز اين روآثاري بديع خلق شد.صفحات فاتح‌الكتاب قرآن‌ها ،صفحات آغازين هر سوره وحواشي آنها ،ويژگي‌هاي نقوش تزئيني،رنگ،مصالح بكار رفته ،نوع ورنگ كاغذ،ابزارهاي مناسبي جهت شناسايي آثار قرآني است،زيرادر هر دوره تاريخي بنابه شرايط فرهنگي،سياسي،اجتماعي،اقتصادي و.... كتابت و آراستن حواشي و متن قرآن‌ها، داراي ويژگي‌هاي خاص آن دوره شده است .آنچه كه در اين پژوهش مورد نظر بوده بررسي سير تحول وتكامل هنرتذهيب‌ قرآن‌ها از قرن چهارم هجري قمري تا قرن چهاردهم هجري قمري با تكيه برنسخ قرآني منتخب درموزه وكتابخانه آستان قدس رضوي است .اين پژوهش به روش تحليلي- توصيفي انجام شدتا در نهايت با قياس و تطبيق شاخصه‌ها و عناصربصري مختص به هر دوره ابزارهايي جهت شناسايي قرآن هاي مقاطع تاريخي مزبور وسير تحول تاريخي كتابت و تذهيب آنها بدست آيدودراين عصرتكنولوژي گامي در جهت شناخت تاريخ هنر اين مرز وبوم واحياي اين هنر اصيل در شرف انقراض ايراني به علاقه مندان اين هنر نفيس در داخل وخارج از كشورباشد.

66946