24269پ

A comparative study of the principles and rules of temporary marriage in Islamic jurisprudence and law

ارشد

الهيات و معارف اسلامي، گرايش فقه و مباني حقوق اسلامي

واحد تهران جنوب

1400

1400

خوب

155ص

محمدصادق جمشيدي¬راد

محمدحسن شيباني¬فر

147-152ص

Basics, Effects, Mesyar marriage, Mutʹa marriage, Rulings.

واحد تهران جنوب

ضرورت‌هاي زندگي مدرن و شرايط زمان، منجر به پذيرش و رواج ازدواجي نوپا تحت عنوان مِسيار در ميان اهل سنت؛ به¬جاي آنچه تحت عنوان ازدواج موقت در ميان اهل تشيع وجود داشت، شده است. بر همين اساس، اين تحقيق با هدف كلي بررسي تطبيقي مباني و احكام نكاح موقت و مسيار در فقه و حقوق اسلامي انجام شده است. اين تحقيق با بهره¬گيري از روش اسنادي يا كتابخانه¬اي انجام شده است. ابزار تحقيق، فيش¬برداري از منابع فارسي، عربي و لاتين است و نحوه¬ي تحليل و تطبيق اطلاعات هم به صورت تحليل محتواي متون مرتبط، انجام شده است. نتايج اين تحقيق نشان مي¬دهد كه در زمينه¬ي مباني و اهداف نكاح مسيار و متعه، شبهات¬هايي زيادي قابل مشاهده است و به دليل همين شباهت¬ها، نكاح مسيار در فقه اهل سنت براي تحقق همان اهداف نكاح موقت، بدون استفاده از همين نهاد به خاطر برخي تفاوت¬هاي مذهبي، پي¬ريزي شده است. همچنين تشابهاتي از جمله ايجاب و قبول در هر دو نوع نكاح، قابل مشاهده است. اما تفاوت اصلي در تعيين مدت در نكاح موقت و عدم تعيين مدت در نكاح مسيار؛ و همچنين اسقاط تمام يا بخشي از حقوق زن (مانند حق نفقه و سكونت و مبيت و بنا به نظر برخي حق ارث) و آزادي مطلق زن در نكاح مسيار است. در زمينه¬ي احكام، تشابهاتي در احكام زوجين و مهريه(در صورت توافق) و حكم جواز اين نوع ازدواج¬ها وجود دارد. اما مهمترين تفاوت دو نكاح اين است كه در نكاح موقت، مدت، معين است و در نكاح مسيار، مدت، معين نيست و در نكاح مسيار تعيين مهر در عقد لازم نيست، اما فقدان تعيين مهر در نكاح موقت، موجب بطلان آن مي‌شود. در حالي كه در ازدواج موقت مدت ازدواج بايد تعيين شود. در زمينه¬ي آثار دو نكاح، تشابهاتي در انحلال و انفساخ نكاح موقت و مسيار و عدّه مشاهده مي¬شود، اما تفاوت¬هاي در چگونگي انحلال (لزوم طلاق در نگاه مسيار و امكان استفاده از اتمام و بذل مدت در نكاح موقت) و تفاوت در مقتضاي طلاق اين دو نكاح، وجود دارد. تفاوت ديگر در زمينه¬ي توارث فرزند است كه در نكاح موقت، مطرح اما در نكاح مسيار، بلاتكليف است. نتيجه¬ي نهايي اينكه اين دو نوع ازدواج در مباني و اهداف، به هم نزديك¬اند، اما ازدواج موقت، برتري¬هايي درخصوص آثار نكاح مانند آثار مالي كه براي زن در نظر گرفته مي¬شود و شرط توارث فرزند، بر ازدواج مسيار، برتري دارد.

1400/10/26

65239