PE‌ 177

An Ecolinguistic Analysis of Definitions Given for Plants (case study: Sokhan Persian Dictionary)

كارشناسي ارشد

زبان شناسي گرايش همگاني

پيام نور رشت

99/11/04

78ص.

درجه ارزشيابي:بسيارخوب

ابراهيم عزتي

نيلوفر منصوري

plants , ecosystem , ecological linguistics , encyclopedia

عزتي،ابراهيم،راهنما , منصوري،نيلوفر،مشاور

پژوهش حاضر با نظر به اهمّيت حفظ زيست‌بوم، و با توجّه به تأثير «زبان» و نقش آن در شكل‌دهي رفتارهاي انساني در تعامل با محيط پيرامون خود، با انتخاب فرهنگ‌نامه‌ها به عنوان يكي از منابع مهم مؤثّر بر شناخت و فرهنگ بشري، به تحليل تعاريف ارائه شده در هشت جلد فرهنگ‌نامۀ «كتاب بزرگ سخن» پرداخته و با استخراج تمام مداخل مرتبط با حوزۀ مفهومي گياهان، تعاريف ارائه شده در ذيل اين مداخل را بر اساس ملاك‌هاي چندگانۀ كمّي و كيفي و در چهارچوب نقد زيست‌بوم‌گرا مورد تحليل قرار داده است. بر‌ اين اساس ابتدا تعاريف 1312 مدخل منتخب، در سه دستۀ «درخت، درختچه، بوته» و «گياه، علفي» به عنوان گياهان آونددار از سويي، و «خزه، جلبك، سرخس» به‌عنوان گياهان غير‌آونددار از سوي ديگر طبقه‌بندي شدند. سپس هر مدخل براساس اجزاء مورد توجّه در ارائۀ تعريف در هفت طبقۀ 1-«چوب/تنه/ساقه/پوست»، 2-«گل/شكوفه»، 3-«ميوه/مغز»، 4-«هسته/دانه/بذر/روغن»، 5-«صمغ/شيره/شهد»، 6-«شاخه/برگ/سبزي» و 7-«پودر/گرد/پرز/كرك/الياف» تحليل شده و در نهايت بر اساس ملاك‌هاي زبانشناسي زيست‌بوم‌گرا، هر يك تعاريف بر اساس ملاك‌هاي انسان‌گرايانه‌اي مانند كاربرد «دارويي/درماني»، «خوراكي/ادويه»، «تجاري/علوفه دام/صنعتي»، «زينتي/معطر»، «مخدّر/سمّي/علف هرز»، «پرورشي يا خودرو/وحشي/جنگلي» و «بسط ويژگي‌هاي انساني» تحليل گرديدند. نتايج حاصل از تحليل كمّي و كيفي مداخل مورد نظر در اين پژوهش، نشان دهندۀ آن است كه از مجموع مداخل مورد بررسي، بيش از 82 درصد نمونه‌ها، بر اساس نگاه انسان‌مدارانه مفهوم‌سازي گشته‌اند در حالي‌كه سهم تعاريف خنثي كمتر از 18 درصد كل موارد بوده است كه بر اين اساس، كتاب «فرهنگ بزرگ سخن» در حوزۀ گياهان، داراي نگاه انسان‌مدارانه ارزيابي مي‌گردد. همچنين ملاك‌هاي ارائه شده در اين پژوهش مي‌تواند به عنوان ابزاري مدوّن، جهت تحليل، تدقيق، و تدوين تعاريف مرتبط با گياهان در فرهنگ‌نويسي مورد استفاده قرار گيرد.

1400/10/11

منتخبي

64938