دنيا و مترادفات آن در شعر عطار (با تكيه بر سه اثر اسرارنامه، الهي¬نامه و منطق¬الطير)

The world and its synonyms in Attarʹs poetry (Based on the three works of Asrarnameh, Theahnameh and Manteqat Al-Tair)

كارشناسي ارشد

زبان وادبيات فارسي

مركز ايلام

1397

1397/10/26

عالي

1منبع/ 95 ص

سهراب نژاد، علي حسن

اسدي، رضا

از ص 93تا ص 94

نگاه عرفا به دنيا نگاه ويژه¬اي است. ترك گفتن دنيا و لذايذ دنيوي مقدمه¬ي سلوك در طريق الي الله است. اگر چه مذمت دنيا در اغلب آثار عرفاني مشهود است، نوع مذمت و روش¬هايي كه عرفا براي احتراز از دنيا ارايه مي¬كنند، يكسان نيست. مثنوي¬هاي اسرارنامه، الهي¬نامه و منطق-الطير عطار مملوء از جهان¬بيني اين عارف دردآشنا به ويژه نگرش خاص وي به دنياست. از آنجا كه مخاطبان عطار در مثنوي¬هايش صوفيان خانقاه‌نشين، سالكان طريق كه نياز چنداني به مال دنيا و مرده¬ريگ آن ندارند و اغلب نيز عامه¬ مردم هستند كه نصيبشان از مال دنيا ناچيز است، شاعر در هر موقعيتي كه برايش فراهم مي¬گردد، بر جنبه¬ي منفي دنيا بيشتر تأكيد دارد و به طور كلي دنيا را زشت مي‌شمارد و در مواردي معدود (در اسرارنامه و الهي¬نامه) گوشه چشمي مثبت به دنيا نشان مي¬دهد. از آن جا كه در قرآن و روايات نگاهي همه جانبه (چه مثبت و چه منفي) به دنيا شده و دنيا به تمامي نفي نشده است، نگاه مثبت عطار نيز متأثر از همين جنبه¬ي ديني و اعتقادي اوست. در اين بررسي مشخص شد كه عطار در دو اثر اسرارنامه و الهي¬نامه بيشتر از منطق¬الطير در باب دنيا سخن رانده است و در قالب تشبيه، صفات، تمثيل و عبارات خاص شيفتگان دنيا را به شدت نكوهش مي¬كند و آدمي را از دنيادوستي و نزديكي به آن بر حذر مي¬دارد.

4 فصل

1400/10/08

64833