22

كارشناسي ارشد

جغرافيا و برنامه ريزي شهري گرايش :آمايش شهري

پيام نور مركز بيجار

1396

1396/09/21

18(هجده )

156 ص

ويسي، فرزاد

قرباني، محمدصديق

150-155 ص

Urban Flood, Hybrid Model, Fuzzy-Delphi, GIS, Sananda

پيام نور مركز بيجار

سيلاب شهري معمولاً به دليل فقدان ظرفيت زهكشي در سطح شهر ايجاد و باعث اختلال در سيستم حمل و نقل، زندگي شهرنشينان و خسارت¬هاي اقتصادي بدون تلفات زياد انساني مي¬گردد. باران¬هاي با شدت زياد مي¬توانند عامل ايجاد سيلاب شهري وقتي كه سيستم زهكشي و فاضلاب شهري ظرفيت لازم براي انتقال مقدار لازم آب باران را ندارند، باشد. بنابراين، هدف اصلي اين پژوهش دستيابي به نقشه مكان¬يابي (پتانسيل-سنجي) سيل¬خيزي شهر سنندج مي¬باشد. در ابتدا، بر اساس مرور منابع داخلي و خارجي، چهارده عامل موثر در ارتباط با موضوع از جمله؛ زاويه شيب، جهت شيب، ارتفاع از سطح دريا، انحناي شيب، تجمعي جريان، كاربري اراضي، تراكم ساختماني، فاصله از مناطق مسكوني، تراكم معابر، فاصله از معابر، بارندگي، ليتولوژي، فاصله از آبراهه و تراكم آبراهه شناسايي و به عنوان متغيرهاي اصلي جهت مدل¬سازي به كار گرفته شدند. بر اساس مشاهدات ميداني، حدود 37 نقطه به عنوان مناطق با پتانسيل بالاي سيل¬خيزي در سطح شهر شناسايي گرديدند. شهر سنندج جهت اولويت¬بندي پتانسيل سيل¬خيزي، بر اساس سيستم زهكشي به هشت زيرحوزه شامل A، B، C، D، E، F، G و H تفكيك گرديد. سپس، از روش تركيبي فازي-دلفي-تحليل سلسله مراتبي سيستم¬ها (Fuzzy-Delphi-AHP (FDAHP)) براي مدل¬سازي و تهيه نقشه سيل¬خيزي استفاده شد. همچنين، از مدل تركيبي FDAHP و مدل الكتره (ELECTRE) براي اولويت¬بندي سيل¬خيزي زير حوضه¬ها استفاده شدند. نقشه مكان¬يابي به دست آمده با روش درصد مساحت زير منحني نرخ موفقيت (Area under the ROC curve (AUROC)) و تراكم سيلاب ارزيابي شدند. نتايج نشان داد كه در مدل تركيبي، عوامل فاصله از آبراهه و تراكم آبراهه بيشترين تأثيرگذاري بر وقوع سيلاب شهر سنندج را دارند. بر اساس مقدار 56/80 درصد مساحت زير منحني ROC، صحت نقشه به دست آمده تأييد شد. نتايج اولويت¬بندي زير حوضه¬ها نيز نشان داد كه در هر دو روش زير حوضه¬هاي B، E و A به ترتيب بيشترين پتانسيل براي وقوع سيل در سطح شهرسنندج را دارند. شناسايي مناطق با پتانسيل بالاي سيل¬خيزي مي¬تواند به مديران، برنامه¬ريزان و طراحان شهري در پروژه¬هاي آمايش شهري از جمله توسعه شهر، مديريت سيلاب¬هاي شهري و كاهش خسارت¬هاي احتمالي ناشي از سيل، كمك شاياني بنمايد.

1400/10/06

64769