23835پ

An Investigation of Political, Economic and Cultural Relation between Iran and Indian Subcotinent during the Qajar Era

كارشىاسي ارشد

تاريخ گرايش : ايران اسلامي

مركز تهران جنوب

1399

1399/11/12

عالي

116ص

جمشيد نوروزي

محسن بيگدلي

106-113ص

Iran, Britain, economic relations, political relations, cultural relations, Qajar, India

مركز تهران جنوب

پيشينه روابط ايران و شبه قاره هند، حداقل به سه هزار سال قبل بر ميگردد. اين روابط ديرينه در هر دوره تاريخي، بنا به مقتضيات آن دوره، فراز و نشيبهاي مختلف و تأثيرات متقابلي بر هر دو سرزمين داشته است. از اينرو، روابط و مناسبات ايران و شبه قاره هند در دوره قاجاريه، از جهاتي متفاوت از قرون گذشته بود. در اين مقطع زماني، روابط خارجي ايران تا حد زيادي بر اساس روند كلي سياستهاي جهاني شكل گرفت كه اين امر، موجبات شكلگيري دستگاه ديپلماسي نوين ايران را فراهم آورد. همچنين عوامل موثر ديگري، از جمله چگونگي روابط ايران با ديگر همسايگان و كشورهاي جهان، توسعه سرمايهداري نوين، و رقابت ميان كشورهاي قدرتمند اروپايي مانند فرانسه، بريتانيا و روسيه براي به دست آوردن بازار مناسب و راه يافتن به خليج فارس و دسترسي به هند، بر روابط خارجي ايران تأثيرگذار بودند. اين عوامل و شرايط، بر چگونگي روابط سياسي دولتهاي مستقر در ايران و شبه قاره هند و نيز بر ميزان روابط اقتصادي و تجاري اين دو سرزمين، تأثير قابل توجه داشتند. مناسبات فرهنگي ايران و شبه قاره هند در اين مقطع، به دلايلي چون اشتراكات فرهنگي دو كشور، كمتر دچار انقطاع شد. همجوشي فرهنگ هند و ايراني-اسلامي و مراودههاي اجتماعي مسلمانان و هندوها، منجر به پديداري فرهنگي تركيبي شد و تفوق اين زمينه فرهنگي به حدي بود كه بريتانياييها نيز تا سال 1252 ق/ 1837 م، از زبان فارسي در برخي مكاتبات رسمي استفاده ميكردند. آشنايي شبه قاره هند با تكنولوژي چاپ پيش از ايران، باعث انتشار بسياري از كتب فارسي در هندوستان و سپس ورود آنها به ايران شد؛ همچنين انتشار روزنامههاي فارسيزبان در شبه قاره هند، از ديگر مسائلي بود كه بر تحولات سياسي و فرهنگي ايران عهد قاجاريه تأثير گذاشتند. در اين پژوهش، تلاش شده تا به روش تحقيق تاريخي و با شيوه توصيفي- تحليلي مبتني بر منايع دسته اول و اسناد منتشر نشده، مناسبات ايران و شبه قاره هند در زمينه سياسي، اقتصادي و فرهنگي در دوره قاجاريه مورد بررسي قرار گيرد.

1399/12/05

61950