23792پ

Re-reading the representation of shiaism in the patriarchal era in the research of contemporary Iranians

كارشىاسي ارشد

مركز تهران جنوب

1399

1399/10/29

بسيارخوب

179ص

مهدي عبادي

يزدان فرخي

171-177ص

Ilkhanate regime; Shiite in Illkhani era; Shiite in contemporary

مركز تهران جنوب

رونق و گسترش تشيع از مهمترين تحولات تاريخي ايران در دورۀ حكومت مغولان در ايران و نيزمرحلهاي تعيين كننده در سير تاريخ تشيع به شمار ميآيد؛ آنچنان كه ميتوان دورۀ ايلخاني را دربررسي تحول مذهبي ايران از تسنن به تشيع، به عنوان دورۀ آغازين تحولات در نظر گرفت كه سرانجام به رسميتِ ماندگار تشيع در صحنۀ سياسي و اجتماعي ايران در دورۀ صفوي و پس از آن انجاميد. پژوهش سعي بر آن دارد تا با بازخواني روند و چگونگي شكلگيري و پديدآمدن ذهنيت كنوني ايرانيان دربارۀ تشيع دورۀ ايلخانان و تحت تأثير تاريخ پژوهي دورۀ اخير، ويژگيها، نقاط ضعف و قوّت تاريخ پژوهي معاصر در ايران دربارۀ مسئلۀ فوق را بررسي نمايد و به بررسي كمّي و كيفي مسئلۀ تشيع در روزگاران ايلخانان در آثار مذكور بپردازد و در رواج تاريخنگاري علمي و جديد چه تأثيري بر بازنمائي « نهايت به سوالات مطرح شده در اين پژوهش يعني اوضاع و شرايط سياسي- اجتماعي « ،»؟ پژوهشگران ايراني از جايگاه تشيع در ايران عهد ايلخاني داشته است ايران يكصد سال اخير چه تأثيري در بازنمائي تاريخ تشيع در ايران عهد ايلخاني در آثار پژوهشگران معاصر اوضاع فرهنگي و مذهبي جامعۀ ايراني در دورۀ معاصر چه تأثيري در بازنمائي تشيع ايران « و »؟ داشته است پاسخ دهد. روش پژوهش حاضر، توصيفي تحليلي و »؟ در عهد ايلخاني توسط پژوهشگران داشته است رويكرد آن انتقادي است. بر اين اساس در كنار شيوۀ مطالعۀ كتابخانهاي براي گردآوردن داده هاي تاريخي مربوط به موضوع پژوهش تلاش شدهاست تا از يك روش مشخص و مرتبط با اين دو محور استفاده شود تا ارتباط ميان رويدادها و جريانهاي تاريخي دورۀ مورد بررسي با كميت و كيفيت پرداختن به مسئله تشيع در تاريخنگاري محققان معاصر ايراني دربارۀ روزگاران ايلخانان مشخص گردد.در يك سدۀ اخير به واسطۀ اينكه اكثراً با هدف ايجاد يك تصوير يكپارچه به تشيع و جريان آن در عهد ايلخاني نگريسته شده است، تاريخ پژوهان ايراني با بازخوانيِ گزارشهاي پراكندۀ همان منابع و ايجاد يك روايت منسجم و يك دست از جريان تشيع در آن زمان، سعي كردهاند هم خودِ تشيع و هم جريان شيعه در آن دوره را احياء و پر رنگ نمايند و اساساً آن را از يك جريان نيمه فعال و نه چندان مهم به يك جريان پويا، نقشآفرين و تعيين كننده در مسائل سياسي، اجتماعي، فرهنگي و البته مذهبي ارتقاء بخشند. پديدآمدن و اشاعه و تثبيت ذهنيت تاريخي مذكور در سطور فوق نزدِ اكثر ايرانيان دربارۀ عهد ايلخانان مرهون تاريخنگاري يكصد سال اخير دربارۀ ايران دربارۀ آن دوره است. در واقع تأثيرگذاري تاريخپژوهي و تاريخنگاري در دورۀ كنوني در بهوجود آمدن ذهنيت دوگانه و چند وجهي ايرانيان دربارۀ دورۀ ايلخاني، بيشتر و مؤثرتر از منابع متقدّم اين دوره به نظر ميرسد، كه در اين امر نميتوان زمينههاي فرهنگي- مذهبي و شرايط سياسي-اجتماعي يكصدسال اخير را در بازنمائي تاريخ تشيع در ايران عهد ايلخاني در آثار پژوهشگران معاصر بيتأثير دانست.

1399/11/08

61714