23750پ

application of Mulla Sadraʹs interpretive method in issue of resurrection

دكتري

الهيات و معارف اسلامي گرايش فلسفه و كلام اسلامي

مركز تهران جنوب

1399

1399/06/26

بسيارخوب

192ص

مرضيه اخلاقي

ناصر محمدي ؛ عليرضا دل افكار

181-188ص

Hekmi Interpretation Method; Mulla Sadra eschatology; Mulla Sadraʹs interpretive principles; Quran and Resurrection; Interpretive method and tendency.

مركز تهران جنوب

رساله حاضر با هدف تبيين روش تفسيري ملاصدرا در مسئله معاد و به منظور روشن كردن كيفيت بكارگيري روش تفسيري او در آيات معاد تدوين شده است. با روش كتابخانه اي و به واسطه استخراج متون لازم از آثار تفسيري و فلسفي او اقدام شده است و ادعاي نوشتار در تعيين ميزان اثرپذيري او از روش هاي مختلف تفسيري و همچنين ميزان تقيد او به اصول و مباني خود مورد بررسي قرار گرفته است و ماحصل اين تلاش اين است كه ملاصدرا روش صحيح در تفسير قرآن را روش راسخين در علم مي داند؛ كساني كه كه اهل كشف و شهودند؛ علم آن ها از نزد خدا و دركشان به نور قدسي و روح الهي است؛ آنها بر اسرار آيات واقف گشته و از بند تشبيه و تعطيل رهيدهاند. او در معادشناسي از سبك فلسفي خود تبعيت مي كند؛ از روش هاي مختلف تفسيري بهره مي گيرد و نتايجي كه بر تفسير آيات او از معاد مترتب مي شود در بسياري از موارد با روش هاي خاص عرفاني، فلسفي، كلامي، ادبي و روايي همخوان است. ملاصدرا گاه با به چالش كشاندن مباحث در حوزه هاي كلامي، فلسفي و عرفاني نظريه معرفتي جديدي مبتني بر اصول و مبادي فلسفي خود ارائه مي دهد و خود اين هماهنگي را ايجاد مي كند و گاه تحت تأثير عرفان در جهت هماهنگي برهان، عرفان و قرآن گام بر مي دارد. از نظر ملاصدرا، برهان، عرفان و قرآن، هر سه از يك حقيقت سخن مي گويند. در جهان بيني او، حقيقت، امر واحدي است كه داراي مراتب و بطون است؛ و تأويل آن، گذشتن از هر يك از اين مراتب و رسيدن به مرتبة بالاتر و عميقتر است. او در عين رعايت ظاهر آيات، از باطن حقيقي آنها سخن مي گويد. در اين رساله، معادشناسي صدرالمتألهين با محوريت تفسير او بر آيات معاد تبيين شده و در فصل پاياني رساله، كاربست روش تفسيري او در مسئله معاد مورد ارزيابي قرار گرفته است؛ بيان نمونه هاي مختلف از روش هاي تفسيري عرفاني، فلسفي، كلامي، ادبي و روايي براي اثبات مدعاي نوشتار در هماهنگي كلي عرفان، برهان و قرآن در تفسير ملاصدرا بر آيات معاد لازم بود و در اين رساله با بيان الگوهاي آن روش ها و مقايسه سبك هاي مختلف تفسيري آن ها با تفسير ملاصدرا اين هدف محقق شد و آيه به آيه اين ارزيابي انجام شده و كاربست روش تفسيري ملاصدرا در آيات معاد تبيين شده است. در مسائل معاد كه ملاصدرا بر آيات ناظر بر آن تفسير داشته است بررسي مقايسه اي انجام شد و ميزان تقيد او به اصول و مباني خود مورد ارزيابي قرار گرفت، در نهايت روشن شد ملاصدرا در آيات معاد، متعهد به اصول خود است و آن ها را مورد استفاده قرار داده است و تبيين او در بسياري از آيات، با روش هاي مورد نظر نوشتار همخوان است، گرچه به 2 تناسب روش خود، گاهي با تفاسير مورد توجه نوشتار اختلاف دارد يا آن ها را به چالش مي كشد، اما در تبييني في الجمله مي توان تفسير او را همخوان با آن ها دانست.

1399/10/06

61474