پ.ف.191

كارشناسي ارشد

فيزيك(M.Sc)

پيام نور شيراز

1397-98

1398/06/31

69ص.

فروزاني،قاسم

امانت،بنت الهدي

كتابنامه ص.68-64

لايه نازك به لايه¬اي ازمواد گفته مي¬شود، كه ضخامتي در حدود چندنانومتر تا حداكثر چند ميكرون داشته باشد. ويژگي¬هاي لايه هاي نازك اساساً به شيوه ساخت آن¬ها بستگي دارد. اغلب ويژگي هاي لايه¬هاي نازك با ماده حجيم تشكيل دهنده آن¬ها متفاوت است. خواص لايه¬هاي نازك وابسته به ساختار و مورفولوژي آن¬ها طي فرآيند رشد و جوانه زني است. لايه¬هاي نازك، اجزاي مهمي درتكنولوژي¬هاي پيشرفته هستند، كه درزمينه¬هاي اپتوالكتريك، فوتونيك، فوتوولتايي و ابزارهاي مغناطيسي كاربرد دارند. لايه نازك اكسيد اينديوم قلع به علت ويژگي¬هاي منحصر به فردي كه دارد، از قبيل شفافيت بسيار زياد وهمچنين رسانندگي، امروزه جزئ اصلي بسياري از تجهيزات پيشرفته مثل سلول¬هاي خورشيدي، پنجره¬هاي هوشمند، نمايشگرهاي تخت و حسگرها مي باشد. همچنين طلا به عنوان يك فلز پايدار از لحاظ شيميايي و دارا بودن خواص فيزيكي مثل چكش¬خواري و ورقه شدن و همچنين ويژگي پلاسموني، جايگاه خوبي را در ساخت انواع حسگرها كسب كرده است. از اين¬رو در اين پايان¬نامه لايه نازك اكسيداينديوم-قلع به روش كندوپاش فركانس راديويي ساخته شد. سپس به روش تبخيرحرارتي، لايه نازكي از طلا بر روي لايه قبلي انباشت گرديد. براي انجام تحقيقات تكميلي، مجدداً بر روي لايه طلاي تعدادي از نمونه¬هاي ساخته شده، لايه اكسيداينديوم قلع انباشته گرديد. ويژگي¬هاي ساختاري لايه¬هاي نازك توسط پراش پرتو ايكس مورد بررسي قرار گرفت. وجود قله¬هاي تيز در اين بررسي¬ها، نشان داد كه ساختار بلوري طلا به خوبي شكل گرفته و خلوص بالاي لايه نازك طلا و شناسايي صفحات بلوري آن نيز مورد تأييد قرار گرفت. همچنين با توجه به نمودار طيف جذب اپتيكي نمونه¬ها، مشاهده گرديد كه براي ضخامت 25 نانومتري لايه نازك طلا دو قله جذبي باريك در طيف مرئي-فرابنفش رخ مي¬دهد كه ناشي از تشديد پلاسمون سطحي در لايه نازك طلا مي باشد. بعلاوه، لايه نازك طلا باعث افزايش درصد جذب اپتيكي لايه نازك اكسيد اينديوم قلع مي شود. همچنين مشاهده مي شود كه ساختار ساندويچي لايه نازك اكسيد اينديوم قلع-طلا-اكسيد اينديوم قلع داراي دو قله با شدت بالا در طول موج هاي 320 و 484 نانومتر مي باشند. همچنين با افزايش ضخامت طلا، شدت جذب افزايش مي يابد و براي ساختار ساندويچي لايه نازك ساخته شده، در ناحيه طيف فرابنفش نيز در طول موج 231 نانومتر يك جذب اپتيكي با شدت بالا براي ساختار ساخته شده مشاهده گرديد.

61172