چكيده
صور خيال و موسيقي شعر از اركان اصلي متون نظم به شمار مي آيد كه اين امر علاوه بر زيبايي متون، جذابيت خاصي را به آنها مي بخشد. از جمله متوني كه به كمك صور خيال و بلاغت سعي در بيان مضامين مختلف در امور گوناگون شده، اشعار تقي پورنامداريان است. تقي پورنامداريان كه به عنوان چهره اي خاص در زمينه پژوهش و نقد ادبي در ادبيات فارسي براي همگان شناخته شده است، صور خيال را به خدمت ذهن و زبان مي گيرد و مضامين مختلفي را براي مخاطبان در قالب شعر نو بيان مي كند. وي با استفاده از تشبيه در صور مختلف مضامين فكري خويش را در قالب متن مي ريزد كه اين امر در تشبيه حسي به حسي نمود بارزتري يافته است همچنين بيشترين بسامد تشبيه در شعر پورنامداريان مربوط به تشبيه مرسل و مفصل است. وي از تشبيهاتي با تعدد طرفين نيز سود مي جويد كه اين رويه در تشبيه جمع از نمود بارزتري برخوردار است. پورنامداريان بيشترين مضمون را كه به كمك تشبيه در اشعارش به كار برده، بحث مضامين عاشقانه و توصيف حال خويش است. استفاده پورنامداريان از انواع استعاره براي بيان مضامين مختلف، نشان دهنده مهارت وي در كاربرد انواع استعاره است كه بسامد استعاره مصرحه مجرده از فراواني بيشتري برخوردار است و از اين استعاره براي بيان مضامين عاشقانه و وصف حال خويش بهره برده است. استفاده از مضامين فلسفي در قالب استعاره مصرحه مرشحه و توصيف طبيعت در قالب استعاره مصرحه مطلقه نيز از نمود بارزي برخوردار است. پورنامداريان به كمك استعاره مكنيه، بيشتر به توصيف طبيعت پرداخته و از انواع كنايه، بيشترين استفاده را از ايماء در زمينه مباحث عاشقانه داشته است. وي به كمك حس آميزي و سمبل، صورخيال را در شعرش به زيبايي هر چه تمامتر به كار گرفته است كه در اين راستا، بهره گيري از انواع سمبل در زمينه هاي حماسي و عرفاني، و نيز مدد جستن از انواع مظاهر طبيعي و وهمي براي بيان نماد و سمبل، شعر خويش را در كاربرد صور خيال به حد اعلا رسانده است كه در اين راستا بسامد كلي تشبيه نسبت به ساير صور خيال از تعدد بيشتري برخوردار است.
