BP40

The Bait Almal Rules in Islam

كارشناسي ارشد

الهيات ومعارف اسلامي - فقه ومباني حقوق اسلامي

پيام نور مركز بوشهر

بهمن 1398

1398/10/25

خوب

82ص

چمكوري ،دكتر محمد

گرگين ،بتول

84-88

بيت المال، في، انفال، زكات، خمس

اسلام با آنكه همه هستي را ملك مطلق خداوند مي‌داند ولي در دنيا و سامان‌دهي به زندگي بشر، مالكيت اعتباري را براي بشر امضا كرده است. اين مالكيت به دو دسته خصوصي و عمومي تقسيم مي‌شود. هر گونه تصرف در اموال حتي در اموال خصوصي شرايطي دارد، چه رسد در اموال عمومي. يكي از مباحث مهم در بيت المال، چه به معناي محل نگه داري اموال، چه به معناي اموال عمومي، شناخت اصول و مباني حاكم بر آن است. به منظور نهادينه شدن بهره برداري از اموال عمومي، اصول و معيارهايي براي بيت المال تعريف شده تا از سوء استفاده‌هاي شخصي، به ويژه از ناحيه كارگزاران بيت المال و حكّام، جلوگيري كند. از طرفي منابع و مصارف بيت المال بسيار متنوع و گسترده است و اين گستردگي با توجه به مذهب و رويكردي فقهي كه هر مذهب به اين موضوع دارد متفاوت است. در برخي حالات اين موضوع نزديك به هم و در برخي حالات متفاوت است و از هم دور است. در اين پژوهش علاوه بر بررسي پيشينه بيت المال در اسلام در فصل دوم ، بررسي اصول ومباني حاكم بر بيت المال در فصل سوم، در فصل چهارم به تعيين راههاي مصارف بيت المال از منظر فقه انجام شده است. روش انجام پژوهش از نوع تحليلي توصيفي ميباشد. يافته هاي مطالعه نشان ميدهد كه به طور كلي مصارف بيت المال در فقه مذاهب اسلامي با اندكي تغيير در نحوه و نوع آن در مصرف و كسب آن بر يك نوع استوار است. در مواردي چون خمس و زكات عموماً به دليل استنادات قرآني همه اتفاق نظر دارند و در مابقي موارد تفاوتي در مصرف و كسب آن در ميان فقهان سني و شيعه وجود دارد. مصارف بيت المال برخي مصارف بيت المال خاصّ خود را دارند، از جمله زكات و خمس، و برخي ديگر مال عمومي مسلماناناند و مصرف خاصّي براي آنها تعيين نشده و به حسب مصالح عمومي مصرف ميشوند، همچون فيء. ازاين رو فقيهان اهل سنّت بيت المال را از جهت مصرف چهار نوع درنظر گرفتهاند: زكات، بيت خمس، بيت اموال پيدا شده (مجهول المالك) و بيت فيء. اموال مجهول المالك را تنها فقيهان حنفي مختص فقرا و گم شدگان بيسرپرست، و ساير فقيهان مختصّ مصالح عمومي و همانند فيء دانسته اند

فصل اول مقدمه ،فصل دوم مباني نظري ،فصل سوم اصول و مباني حاكم بر بيت المال ،فصل چهارم رويكرد مذاهب اسلامي به منابع بيت المال ،،فصل پنجم نتيجه گيري

59435