3568پ

Study of Traveling Letters of the Qajar Era on the Economic, Social and Cultural Conditions of the Lorestan Region

كارشناسي ارشد

تاريخ ايران اسلامي

دانشگاه پيام نور همدان

1398

1398/3/2

134ص.

علي‌صوفي ، علي رضا

فرخي ، يزدان

128-131

travelogues, travelers of Ghajar era, social-cultural and economical conditions, area of Loestan

جامعه ايران عصر قاجار، جامعه‌اي سنتي و قرون وسطايي بوده با مردماني اكثرا بي‌سواد و عقايدي شديدا مذهبي و محصور در حصاري محكم از آداب و رسوم كه به سختي تجدد را مي‌پذيرفت و نظام سياسي حاكم در لرستان نظامي سنتي بر پايه‌ي دسته‌بندي‌هاي ايلي و عشايري بوده است. اين ساختار سياسي به علت ايجاد رقابت و كشمكش بين طوايف، ايلات و توشمال‌هاي يك ايل مي‌شد كه در نهايت پراكندگي قدرت را به دنبال داشت. در اين بين سياحان غربي، كه برخي از آنها صرفا مامور سياسي دولت‌هاي غربي بودند؛ با ماموريت بررسي نقاط ضعف و قدرت نيروي سياسي و نظامي ايران به كشور سفر مي‌كردند. اين گزارشگران علاوه بر شرح و تدوين ماموريت خود، به مطالعه نفوذ و محبوبيت يا تنفر مردم از حاكميت پرداخته و گزارش مي‌دادند‌. از اين رو سفرنامه‌ها به شرح مطالبي مي‌پرداختند كه در اسناد تاريخي كمتر ديده مي‌شود. به همين خاطر در مطالعات اجتماعي از اهميت زيادي برخوردار بوده‌اند. هر چند سفرنامه‌ها به دليل محتواي اجتماعي و فرهنگي خود كمتر به مسائل تاريخي و سياسي پرداخته‌اند. از سويي ديگر، سياحان و سفرنامه‌نويسان مدعي تدوين تاريخ ايران نبوده‌اند، بلكه هدف بيشتر آنها آشنايي مردم مغرب زمين با فرهنگ و تمدن مردم ايران بوده است. سفرنامه‌ها به دليل اين كه از نظر نوع نگارش و محتوايي به موضوعاتي «صرفا سياسي» نمي‌پردازند، اهميت و ارزش زيادي دارند. سفرنامه‌نويسان، اغلب به جهت موقعيت اجتماعي و سياسي و مشاغلي كه داشتند، به موضوعات مورد توجه و در راستاي شغل و حرفه‌ي خود اهميت بيشتري مي‌داده‌اند، بنابراين اغلب اطلاعات و جزئيات و آگاهي‌هاي زيادي درباره اوضاع اجتماعي، اقتصادي، فرهنگي و هنري ضبط و ثبت مي‌كرده‌اند. در حوزه‌ي مطالعات تاريخي سفرنامه‌ها به دليل محتواي اجتماعي و فرهنگي خود از اهميت بسيار زيادي برخوردارند. يكي از جنبه‌هاي مهم و پر‌‌‌بار فرهنگي عصر قاجاريه، تعدد منابع و آثار به جا مانده از جمله كتاب‌ها و سفرنامه‌هايي چون تاريخ سياسي اقتصادي جنوب غرب ايران، اثر ويلسن و رزم‌آرا در جغرافياي لرستان همچنين علي‌محمد ساكي در كتاب، جغرافياي تاريخي لرستان اشاراتي به تاريخ و جغرافي لرستان كرده‌اند. بنابراين هدف از اين پژوهش بررسي اوضاع فرهنگي، اجتماعي و اقتصادي لرستان از ديد سياحان و سفرنامه‌نويسان بوده است.

1398/10/24

58753