23356پ

كارشناسي ارشد

فلسفه اخلاق

مركز تهران جنوب

1396

1397/03/10

خوب

115ص

فاقد نسخه چاپي

محمدحسين مهدوي

مهين رضائي

110-115ص

Good and evil issue,moralontology,ethical epistemology, reason,sharia,farabi

تهران جنوب

فارابياز نخستين فيلسوفان مسلمان است كه به طور جدي به مسئله¬ي اخلاق پرداخته است.وي در كتاب التنبيه علي سبيل السعاده اخلاق را آن هيئت نفساني مي‌داند كه موجب مي‌شود افعال انسان و عوارض نفساني او ستوده يا نكوهش شود. اگر آن هيئت نفساني، شناخت انسان را نيكو و موافق با واقع سازد، «خُلق جميل» و اگر در جهت عكس آن باشد، «خلق قبيح» نام دارد. به زعم فارابي، ارزش اخلاقي در جايي معنادار است كه انسان با اختيار خود و به هدايت عقل فعلي را انجام دهد و به اصطلاح آن فعل مطلوبيت عقلاني داشته باشد. او همانندِ معتزله و اماميه قائل به حسن و قبح عقلي است با اين تفاوت كه عقل در انسان به مدد تزكيه نفس و فراگيري علوم به درجه¬اي از رشد و تعالي و بلوغ مي¬رسد كه مي¬تواند حسن و قبح افعال را از يكديگر تمييز دهد.فارابي همانندِ ارسطو بر اين اعتقاد است كه عقل نظري قوّه¬ي درك كننده¬ي امور نظري است و عقل عملي قوّه¬ي درك كننده¬ي خوب و بد اعمال. عقل عملي قوّه¬اي است كه انسان به واسطه¬ي آن و از طريق تجارب بسيار و مشاهده¬ي أشياء محسوس، به مقدماتي دست مي¬يابد كه بر اساس آن پي¬ مي¬برد كه چه كار بايد كرد و چه كار نبايد كرد. اين عقل هم مُدرِك قضايايِ كلي عملي است و هم مُدرِك قضاياي جزئي. توانايي عقل عملي در كشف خوبي و بدي برخي از افعال از يقينيات محسوب مي‌شود. بر اساس مباني ارزش‌شناختي فارابي، گرايش به ارزش‌هاي اخلاقي، برخي فطري و برخي اكتسابي، و ارزش‌هاي اساسي، مطلق و ثابت است و مفاهيم ارزشي، از معقولات ثانية فلسفي به شمار مي‌رود. فارابي در بحث هستي‌شناسي اخلاقي، عينيت اخلاق را پذيرفته، اخلاق را از سنخ كشف مي‌داند و در بحث معناشناسي اخلاقي، خود را به گرايش طبيعت‌گرايي اخلاقي نزديك مي‌كند. اين تحقيق با روش توصيفي- تحليلي به اين سؤال اساسي مي‌پردازد كه رويكرد فارابي به مسئله حسن و قبح چيست و اين رويكرد بر كدام مباني وجودشناختي، معرفت‌شناختي و معناشناختي اخلاقي استوار است؟

1398/06/03

55149