۲۳۳۰۸پ

A Dictionary of mystic term in poems of Seyyed Hassan Hosseini

كارشناسي ارشد

زبان و ادبيّات فارسي گرايش: زبان و ادبيات فارسي

مركز تهران جنوب

۱۳۹۷

۱۳۹۷/۰۵/۲۷

خوب

۱۲۲ص

علي‌محمد پشت‌دار

سيد‌مهدي طباطبايي

۱۱۷-۱۲۰ص

mystical terms, contemporary poetry, culture, Seyed Hassan Hosseini

دانشگاه پيام نور/مركز تهران جنوب

پيوند زبان‌و‌ادبيات فارسي با مفاهيم عرفاني قدمتي ديرينه دارد و بازخورد آن در كتاب‌ها و ديوان اشعار شاعران، قرن‌ها متجلي شده است. عرفان نخستين‌بار در قرن ششم با ظهور سنايي‌غزنوي در ادبيات مطرح شد و با غزل‌هاي او راه براي شاعراني چون سعدي و حافظ و خواجو هموار گشت.در قرن نهم و دهم، خلاقيت چشمگيري در زمينۀ شعر عرفاني شكل نمي‌گيرد. پس از آن عطار در منطق‌الطيرش منازل عرفاني را طي مي‌كند و مثنوي عارفانه‌اش را جاودانه مي‌سازد‌.در دورۀ بعد‌، سبك هندي با شاعراني مثل بيدل و صائب رنگ جديدي به ادبيات مي‌دهد. پس از چندي مردم خسته از نگاره‌هاي سطحي و عاشقانه‌هاي پيچيدۀ سبك هندي، به منبعي روحاني نياز پيدا مي‌كنند. پس مجدد به ادبيات عرفاني روي مي‌‌‌آورند و اين موج تا قرن معاصر همچنان ادامه دارد.در قرن معاصر بعد از جنگ تحميلي عراق بر ايران، موضوع شعر دفاع مقدس متولد مي‌شود. شاعراني كه فرهنگ شهادت و انقلاب را دستمايۀ بروز انديشه‌شان مي‌كنند و در اين راه آثار فاخري از خود بجاي مي‌گذارند؛ از جملۀ اين شاعران سيد‌حسن حسيني است كه با چندتن از دوستان و هم‌رزمانش مثل مرحوم قيصر امين‌پور و نصرالله مرداني در حوزۀ هنري تهران به فعاليت پرداختند.مرحوم حسيني در تمام اشعارش محتوا را بر فرم و قالب ترجيح داده و مضامين عمدۀ شعرش ايثار و شهادت است كه از عاشوراي امام‌حسين سرچشمه مي‌گيرد و تا انقلاب اسلامي امتداد مي‌يابد. با مفاهيم غني عرفاني در شعر او بر آن شدم تا از واژگان عرفاني‌ او فرهنگ لغتي عرفاني تدوين كنم.جريان شعر انقلاب يكي از مهم‌ترين جريانات فرهنگ‌ساز در شعر معاصر است كه با بروزش به تمام نزاع‌هاي فرماليستي پايان مي‌دهد؛ اختلافاتي مانند نگرش به نمادها، شعارها و ارزش‌ها كه با شعر انقلاب به پايان مي‌رسد‌. در شعر انقلاب چه گفتن مهم است كه براي آن از تمام قالب‌ها مي‌توان استفاده كرد. همچنان كه مرحوم حسيني انديشه‌هاي انقلابي‌اش را در قالب شعر نو و سپيد و غزل و رباعي و مثنوي بيان كرده است. موضوع اين تحقيق «فرهنگ اصطلاحات عرفاني در شعر سيد‌حسن حسيني» است كه تلاش كرده‌ام ميزان بهره‌گيري از اين مفاهيم را در مجموعۀ آثار او بررسي كنم.براي تدوين اين پايان‌نامه از منابع و مآخذ متعددي استفاده شده است‌. در اينجا بر آن نيستم كه تمام منابع يادشده را بررسي كنم و از منابعي نام مي‌برم كه در تدوين تحقيق كمك شاياني كرده است.اميد است در پايان اين تحقيق، بتوانم گوشه‌اي از انديشۀ متفاوت اين شاعر را بازبيني كنم.

۱۳۹۸/۰۳/۲۹

54454