پ.م.ك.۱۶۴۴

Evaluation of response to salinity stress in Triticum boeoticum using proteomics

كارشناسي ارشد

كشاورزي - بيوتكنولوژي كشاورزي

مركز كرج

۹۷

۹۷/۱۰/۲۹

بسيار خوب

۸۹ص.

فاتحي، فواد

شعباني، اكبر

ص:۷۷-۸۵

پ استاد راهنما فاتحي، فواد , پ استاد مشاور شعباني، اكبر

گندم وحشي (Triticum boeticum) يكي از گياهان زراعي مهم است كه از ساليان بسيار دور، قبل از آن كه بشر به موارد مصرف ساير گياهان پي ببرد، از آن به عنوان مهم¬ترين منبع غذايي استفاده مي¬كرد. با توجه به رشد جمعيت و نياز روز¬افزون به محصولات كشاورزي به ويژه گندم مي¬بايست توليد گندم را در كشور افزايش داد. . به علت محدود بودن سطح زمين¬هاي قابل كشت، افزايش توليد گندم مستلزم افزايش عملكرد در واحد سطح است. افزايش عملكرد در واحد سطح به دو روش، يكي اعمال روش¬هاي زراعي پيشرفته و ديگري توليد ارقام مناسب از نظر كيفيت و كميت عملكرد، مقاومت به بيماري¬ها و تحمل تنش¬هاي محيطي قابل حصول است. تنش¬هاي محيطي از قبيل خشكي، شوري و سرما نقش مهمي بر روي عملكرد گياهان زراعي و بقاي آن¬ها دارند. تنش شوري يكي از مهم¬ترين تنش¬هاي غيرزيستي است كه اثر نامطلوبي بر روي كميت و كيفيت محصولات زراعي دارد، به طوري كه 20 درصد از زمين¬هاي زراعي آبي در جهان متاثر از تنش شوري هستند. بنابراين ارزيابي و بررسي ساز¬و¬كار مولكولي مقاومت و حساسيت به تنش كلريد سديم درگونه هاي مختلف گندم از اهميت ويژه¬اي در اين راستا برخوردار است. به اين منظور آزمايشي بصورت تكرار دار در سال 1396 درون اتاقك رشد تحت شرايط كنترل شده در دانشكده كشاورزي دانشگاه تهران اجرا گرديد. در اين آزمايش، تعداد 5 جمعيت گندم وحشي Triticumboeoticum به صورت كشت گلداني ارزيابي شدند اين مطالعه به صورت آزمايش فاكتوريل و در قالب طرح كاملاً تصادفي با سه تكرار در گلخانه اجرا شد، فاكتورها شامل ژنوتيپ (5 ژنوتيپ) و شوري (در دو سطح 0 و 150 ميلي-مولار) بودند. بذرها در داخل گلدان پلاستيكي كشت شدند، دو هفته پس از رشد در آغاز مرحله سه برگي، با استفاده از كلريد سديم خالص NaCl با غلظت 150ميلي¬مولار تنش اعمال شد. گياهچه¬ها دو هفته بعد از اعمال تنش شوري برداشت و صفات طول اندام هوايي و ريشه، وزن تر و خشك اندام هوايي، پروتئين كل و محتواي كلروفيل و كاروتنوئيد در بافت برگي اندازه¬گيري شدند.نتايج حاصل مقايسه تمامي صفات به جز ارتفاع اندام هوايي، جمعيت B4 بيشترين مقدار را به خود اختصاص داده است ميانگين اثر جمعيت در مورد صفات طول قسمت هوايي، طول ريشه، كلروفيل a، b نشان داد در صفت ارتفاع اندام هوايي جمعيت A1 و پس از آن B4 بيشترين مقدار را به خود اختصاص داد.كمترين مقدار هم براي صفات طول قسمت هوايي، طول ريشه، كلروفيل a و b به ترتيب متعلق به B3، C5، B3 و A10بود. با اين حال در اين مطالعه اثر متقابل جمعيت در شوري براي صفات كلروفيل a، b و كاروتنوئيد كل معني دار نگرديد. شايد يكي از دلايل آن وجود تحمل بالاتر جمعيت¬هاي وحشي گندم بوئتيكوم نسبت به تنش شوري در مدت زمان 2 هفته اعمال تنش شوري باشد. مقايسه ميانگين اثر متقابل جمعيت در شوري براي صفت پروتئين كل نيز نشان داد كه جمعيت B4 در شرايط تنش شوري و جمعيت A1 در شرايط تنش شوري از نظر اين صفت به ترتيب بيشترين و كمترين مقدار را به خود اختصاص داد اين امر نشان مي دهد جمعيت B4 با تغيير در بيان پروتئينها به تنش شوري پاسخ مي دهد تا بتواند اين شرايط را تحمل كند. بررسي پروتئوم ژنوتيب جمعيت B4 با روش الكتروفورز دو بعدي منجر به شناسايي تعداد 10 لكه پروتئيني با تغييرات بيان معني دار شد كه 9 لكه پروتئيني افزايش بيان و 1 لكه پروتئيني كاهش بيان نشان دادند.

۹۸/۰۲/۳۰

كشت كار، زهرا

53665