نقش و تأثير خواب و رويابيني در آثار داستاني اسماعيل فصيح

بررسي خواب و رويا از ديدگاه دو روانشناس مطرح و بنام، زيگموند فرويد و كارل گوستاو يونگ و تحليل خوابها و روياهاي مطرح شده در آثار داستاني اسماعيل فصيح از اين دو منظر، موضوعي است كه در اين پژوهش به آن پرداخته شده است. اسماعيل فصيح نويسنده‎اي است كه به شكلي تقريبا متفاوت با ساير نويسندگان، روياها را در داستانهايش مطرح مي‎كند و در روند قصه از بيان آنها استفاده مي‎كند. پيشتر پژوهشگران بسياري در آثار خود، خواب و رويا را از ديدگاه‎هاي مختلفي چون وجوه الهي و تأثيرات آن، مورد بررسي قرار داده بودند؛ اما با اين رويكرد مورد نظر ما به اين قبيل آثار نگاه نشده است. در پژوهش پيش‎رو اين موارد به تفصيل مورد بررسي قرار گرفت. بدين منظور ابتدا از نظريه‎هاي دو روانشناس صاحب نام، زيگموند فرويد و كارل‎گوستاو يونگ بهره‎جسته‎ايم و آنها را مورد بررسي قرار داده‎ايم و نكات مورد توجه هردو را كه دليل اصلي شكل‎گيري روياها مي‎گردد‎، به تفصيل شرح داده‎ايم. بدين‎منظور در چند داستان مطرح اسماعيل فصيح، مواردِ روياگونه و خوابِ شخصيت‎هاي داستان را مشخص نموده و هر‎كدام را به‎صورت جداگانه بر‎اساس نظريه‎هاي دو روانشناس واكاوي كرده‎ايم. نتايج نشان داد بيشتر روياها بر‎اساس موارد استرس‎زا و اضطرابي گذشته فرد خواب‎بيننده شكل مي‎گيرد و باعث ايجاد تنش‎هاي روحي براي ‎خواب‎بيننده در لحظات بيداري مي‎گردد و ديگر اينكه گاهي براي التيام و درمان دردهاي روزمره، قسمت ناخودآگاهِ ذهن، به كمك خواب‎بيننده آمده و خاطراتي شيرين را تداعي مي‎كند تا بدين وسيله آرامش مورد نياز براي فرد حاصل گردد. از سوي ديگر بدين نتيجه رسيديم كه اسماعيل فصيح براي معرفي شخصيت‎هاي داستاني، هم از حيث دليل حضور آنها در زندگيِ شخصيت اصلي و هم از لحاظ گذشته زندگي فرد مورد نظر و همچنين روابطي كه در حالات بيداري براي خواننده پنهان مي‎باشد، از رويا به خوبي استفاده كرده است.

۱۳۹۷/۷/۱۸

مركز پاكدشت

48273