۲۷۲۵پ

Analyzing the position of balanced development from the point of view of the Holy Qurʹan

كارشناسي ارشد

اقتصاد اسلامي

دانشگاه پيام نور ساري

۱۳۹۶

۱۰۷ص.

بابايي ، محمدرضا

اثني عشري ، ابوالقاسم

۹۰-۹۴

Qurʹan, Balanced Development, Progress, Society

بيش از نيم قرن است كه اصطلاح پيشرفت و توسعه، ذهن اقتصاددانان و جامعه شناسان را به خود مشغول كرده و آنان را به طرح مباحث گوناگون در اين باره واداشته است. امروزه جوامع بشري دريافته اند كه توسعۀ همه جانبه و متوازن در ابعاد اقتصادي، سياسي و اجتماعي و پرهيز از يك سويه نگري مي تواند راهكار مناسبي در جهت توزيع عادلانۀ ثروت و امكانات در ميان اقشار مختلف مردم و نيز تأمين رفاه اجتماعي آنان باشد. در اين ميان، دين اسلام و به ويژه قرآن كريم نيز سعي نموده است تا به تبيين برخي از راهكارهاي مناسب جهت پيوند هر چه نيكوتر ارزش هاي اعتقادي و اخلاقي با اين مقولۀ مهم بپردازد. خداوند در آيات متعددي از سُوَر مكي و مدني، به دليل اهميت موضوعِ «روابط اقتصادي، اجتماعي و سياسيِ» ميان انسان ها، مباحث مختلفي را در اين رابطه گوشزد نموده است. پژوهش پيش رو كه به شيوۀ توصيفي تحليلي همراه با گردآوري و تجزيه و تحليل اطلاعات سامان يافته در پي آن است تا با دقت در آيات قرآن، به ارتباط نظام مندِ ميان آن ها پيرامون چنين مباحثي دست يابد و لايه ها و بطون معنايي آيات الهي را در اين باره، مورد تحليل و ارزيابيِ دقيق قرار داد. بررسي ها نشان مي دهد: هر چند در آيات قرآن واژۀ توسعه به كار نرفته، اما در آن، مفاهيمي وجود دارد كه تا حدي مفهوم توسعه به معناي امروزي را افاده مي كند، به طوري كه خداوند در آياتش، از بندگان خود مي خواهد، با كوشش در جهت عمران و آباداني زمين، كسب رزق و روزي حلال، حفظ استقلال سياسي و اقتصادي جامعه، بهره برداري از منابع زيرزميني، پرداختن زكات و انفـاق، استعدادِ تسلط خود را بر جهانِ تكوين شكوفا نمايند و سرمايه هاي نهفته در زمين و آسمان را استحصال نموده و در جهت اهداف الهي و انساني و نيز رشد و شكوفايي همه جانبۀ جامعه به كار گيرند. همچنين قرآن، با اشاره به مسائلي نظير «ماليات اسلامي (زكات)، كنترل و نظارت بر قيمت ها در فضاي كسب و كار، تجارت قانوني و بدون ربـا و مبارزه با پديدۀ رشوه خواري در ساختار اقتصادي جامعه»، از نقش حاكميتي دولت در تبيين صحيح برخي از هنجارهاي مثبت و منفي اقتصادي و نيز ساز و كارهاي مالي در جهت رشد و توسعۀ متوازن سخن گفته و اهل ايمان را از رفتارهاي مذموم و ناپسند كه موجب بر هم زدن امنيت اقتصادي، اجتماعي و سياسي جامعه مي شود، بر حذر داشته است.

۱۳۹۷/۷/۱۶

48219