PH.D ۸۹۱

Administrative Office of Southern Ports in Qajar era

دكتري

تاريخ ايراناسلامي

دانشگاه پيام نور مركز دكتري

۱۳۹۱

۱۳۹۶/۱۰/۳۰

عالي

۴۳۸ ص

رحمانيان داريوش

خسروبيگي هوشنگ - رستمي محمد

۳۷۳ - ۴۲۳ ص

با توجه به افزايش اهميت روز افزون خليج فارس هم زمان با روي كار آمدن قاجاريه در ايران، و اين حكومت قاجاريه شده بود. اما درباره « پاشنه آشيل » كه بنادر و جزاير جنوب در اين دوره تبديل به تشكيلات اداره ي اين مناطق استراتژيك در اين دوره تقريبا هًيچ تحقيق مستقل و مستندي صورت نگرفته است. هدف از انجام اين تحقيق بررسي سياست ها و روش هاي اعمال حاكميت ايران در بنادرجنوب از آغاز قاجاريه تا انقلاب مشروطه است. روش انجام اين پژوهش مبتني بر مطالعۀ كتابخانهاي و اسنادي با استفاده از رويكرد توصيفي است. 1264 ق)، سلاطين و رجال قاجار به علت درگيري هاي داخلي - در دوره اول حاكميت قاجاريه( 1210 و آغاز سريع جنگ هاي ايران و روسيه توجه چنداني به مناطق جنوب نداشتند و بنادر و جزاير جنوب مانند گذشته تحت نظارت والي فارس به شيوخ و روساي عرب منطقه اجاره داده مي شدند. بعد از مساله هرات و اشغال خارك و حمله انگليسي ها به بوشهر توجه سلاطين و دولتمردان قاجار به بنادر جنوب معطوف شد و از اوايل سلطنت ناصرالدين شاه با فعال شدن ديپلماسي ايران در خليج فارس به همت اميركبير، زمينه لغو اجاره داري بنادر به اعراب فراهم شد و خاندان آل مذكور از بندر بوشهر( 1266 ق)، نماينده امام مسقط از بندر عباسي( 1285 ق)، و قواسم از بندر لنگه( 1304 ق)، اخراج شدند. در اين دوره بنادر جنوب باز از طرف والي فارس به افراد مختلف اجاره داده مي شد و تنها تفاوت بارز آن با دوره قبل اين بود كه اجاره داران آن ديگر از اعراب نبودند. از سال 1305 ق، با به همت امين السلطان، كليه بنادر و جزاير كرانه « حكمراني بنادر و جزاير خليج فارس » تاسيس شمالي خليج فارس از بندر چابهار تا بندر ديلم از ايالت فارس جدا و تحت اداره حكمران بنادر قرار گرفت. شيوه اداره متمركز بنادر مستقل از ايالت فارس، ايده اي جديد به حساب مي آمد كه تا قبل از آن مسبوق به سابقه نبود.

48178