۲۶۸۹پ

Economic Review of Rice Production Development in Iran Emphasizing the Economic effects of Integrated Pest Management

دكتري تخصصي (Ph.D)

اقتصاد كشاورزي - سياست و توسعه كشاورزي

دانشگاه پيام نور تهران شرق

۱۳۹۶

۱۳۹۶/۱۰/۲۵

۱۲۴ص.

محمودي ، ابوالفضل - شرقي ، طاهره

بخشي خانيكي ، غلامرضا

۱۰۴-۱۰۸

آفات از بعد كمي و كيفي خسارت زيادي به محصول برنج وارد مي سازند.از اينرو كشاورزان هر ساله براي مقابله وكاهش خسارت هزينه هاي زيادي را صرف مي كنند كه در اين بين آفت كش هاي شيميايي مهمترين نهاده در امر مبارزه محسوب مي شود.بر اساس آمارها تنها در دو استان شمالي با حدود 75 % سطح كشت برنج در يك دوره 21 ساله ) 1377 1358 (حدود 11111111 هكتار مبارزه شيميايي انجام گرديده كه سهم هر هكتار از زمين هاي شاليزاري حدود 611 كيلوگرم سم گرانول صرفا براي آفت كليدي كرم ساقه خوار بوده است.در طول سالهاي متمادي با ايجاد مقاومت در آفات و علفهاي هرز،آلودگي هاي زيست محيطي و همچنين باقيمانده سموم در آب،خاك و غذا محققين وكارشناسان را بر آن داشته است تا در مورد ساير روشها و رهايي از روش تك قطبي در كنترل و پيشگيري از خسارت آفات در مزرعه با لحاظ ملاحظات زيست محيطي و اقتصادي اقدامات گسترده اي را انجام ويا در حال اجرا بگذارند.اين عمليات تحت عنوان مديريت تلفيقي آفات يا IPM شناخته مي شود. هدف اصلي تحقيق حاضر بررسي بازده اقتصادي و آثار رفاهي تحقيقات مديريت تلفيقي آفات برنج در كشور با استفاده از الگوي مازاد اقتصادي وتوزيع اين منافع بين توليدكنندگان و مصرف كنندگان بوده است .لذا جهت دستيابي به مازاد اقتصادي مديريت تلفيقي آفات برنج ،براي برآورد نرخ بازده تحقيقات ابتدا فوايد ساليانه تحقيقات كه عبارت از تغيير مازاد مصرف كنندگان و توليد كنندگان در هرسال است محاسبه گرديد. براي اين امر از چهارچوب عرضه تقاضا استفاده شد. در اين چهارچوب كاري است كه نتايج تحقيقات منجر به جابجايي منحني محصول و در نتيجه نقطه تعادل بازار به سمت راست مي گردد. اين جابجايي نيز موجب تغيير مازاد مصرف كنندگان و توليدكنندگان مي شود.با استخراج روابط عرضه و تقاضاي محصول و مقادير و قيمتهاي تعادلي بازار و محاسبه مقدار جابجايي منحني عرضه ، تغيير مازادهاي اقتصادي برآورد و با استفاده از اين تغيير مازادها كه در مجموع همان فوايد تحقيقات را تشكيل مي دهند و برآورد مخارج و هزينه هاي ساليانه تحقيقات نرخ بازده داخلي سرمايه گذاري در تحقيقات و توزيع فوايد حاصله بدست آمد. سرمايه گذاري در برنامه هاي تحقيقاتي را از دو بعد مي توان ارزيابي نمود . بعد اول، بررسي كارائي سرمايه گذاري در تحقيقات مي باشد كه از طريق برآورد نرخ بازده سرمايه گذاري در تحقيقات كشاورزي بدست مي آيد و بعد دوم بررسي موضوع چگونگي تامين عدالت اجتماعي است .از اين طريق كه چه سهمي از منافع يا ضررهاي تحقيقات به توليدكنندگان و يا مصرف كنندگان مي رسد. كه هر دو آن در اين تحقيق مدنظر قرار گرفت.بر اساس نتايج تحقيق مشخص شد تغيير در مازاد اقتصادي كل كه به عنوان رفاه اجتماعي يا منافع كل شناخته مي شود برابر 642/1 ميليون دلار مي باشد كه اين مازاد اقتصادي براي دو بخش يعني مازاد اقتصادي مصرف كنندگان و 356 ميليون دلار مي باشد 55 درصد براي مصرف كنندگان و 45 / 285 ميليون دلار و توليدكنندگان بترتيب 134 ميليون دلار مي باشد.نرخ بازدهي داخلي درصد براي توليد كنندگان .ارزش حال خالص كل مازاد اقتصادي نيز 64 درصد محاسبه شده است.

۱۳۹۷/۷/۱

47966