بررسي وضعيت طرد اجتماعي افراد بدون شناسنامه (نمونه موردي: استان تهران)

social exclusion. People without birth certificates. Identity Notices. Identity. Citizenship

كارشناسي ارشد

جامعه شناسي

تهران غرب

۱۳۹۶

۱۳۹۶/۱۲/۲۷

خوب

زاهدي مازندراني، محمد جواد

شريعتي، سارا

Studying the status of social exclusion People without identification (case study: Tehran province)

ثبت تولد، هويت و داشتن شهروندي يك جامعه،يكي از اساسي ترين نيازها و حقوق انساني هر فرد متولد شده در جهان امروز است. اين موضوع امروزه به عنوان يك نياز اصلي براي دستيابي به هويت قانوني مشخص، براي هر فرد شناخته شدهاست.از آنجا كه زندگي شخصي و اجتماعي هر شخص تحت تأثير هويت وي قرار ميگيرد،اين مسئله با شناسنامه و اوراق هويتي پيوند نزديكي دارد. بعضي از افراد و گروهها به دليل موقعيت هايشان، بيشتر در معرض خطر طردشدگي قرار دارند،افراد بدون شناسنامه از لحاظ اجتماعي از جامعه اي كه در آن زندگي ميكنند، طردشده اند و بر سر راه مشاركت آنان، موانع بسياري وجود دارد.طرداجتماعي در قالب يك مفهوم رابطه اي، پويا و چندبعدي، اشاره به وضعيتي دارد كه در آن فرد از جريان اصلي محيط اجتماعي و فرهنگي جامعه، جدا شده است. در تحقيق حاضر هدف اصلي، مطالعه وضعيت طرد اجتماعيافراد بدون شناسنامه است. و براي رسيدن به آن، به مطالعه ي علل طرد، وضعيت و ابعاد طرد و پيامدهاي آن پرداختيم.سؤالي كه طي اين پژوهش در پي پاسخ بدان برآمده ايم اين است كه چگونه افراد بي شناسنامه در چرخه زندگي به گونه اي نظام مند از جريان اصلي اجتماع طرد و به حاشيه رانده ميشوند؟ نقش شناسنامه و جايگاه آن در جامعه و زندگي اعضاي يك جامعه چيست؟ نداشتن شناسنامه چه نقشي در ادغام افراد در جامعه دارد؟ افراد بدون شناسنامه در چه زمينه اي دچار محروميت و طردشده-اند و علل طرد آنان چيست؟ وضعيت، ابعاد و پيامد اين طرد چيست؟ در اين تحقيق از روش كيفي و تكنيك مصاحبه عميق، استفاده شده است و تلاش شده تا درك عميق تري از تجربه زيسته افراد بدون شناسنامه در رابطه با طرد و ابعاد آن بدست آيد. بدين منظور از نمونه اي متشكل از 22 نفر از افراد بدون شناسنامه به گونه اي هدفمند و براساس ويژگي هاي مختلف آن ها تعيين و مورد مصاحبه عميق قرار گرفته اند. جامعه آماري در اين تحقيق، افراد بدون شناسنامه ساكن در شهرستان شهريار، قلعه حسن خان و فرحزاد در استان تهران است. نتايج تحقيق گوياي آنست كه طرد از هويت و حق شهروندي و محروميت از خدمات اجتماعي پررنگ ترين حوزه ايست كه اين افراد از آن، عقب رانده شده اند. اين شكل از طرد ابعاد مختلفي مانند طرد از حقوق انساني و شهروندي، طرد از خدمات درماني و بهداشتي، طرد از خدمات آموزشي، طرد از مشاركت سياسي و اجتماعي، طرد از خدمات قانوني در دادگاه ها و طرد از خدمات عمومي را شامل ميشود. طرد يك پديده ي چندبعدي است و بي-شناسنامه ها ابعاد ديگر طرد را نيز تجربه ميكنند؛ بي اعتمادي نهادي،تبعيض، طرد از ارتباطات اجتماعي، طرد از حمايتهاي برون گروهي، فقر بين نسلي، در كنار طرد از خدمات، اينهازمينه هايي هستند كه افراد بدون شناسنامه از آنها طرد شده اند. همچنين آنها از حقوق بسياري محروم هستند. آنها از خدماترفاهي، پزشكي و آموزشي، حق ارث و رأي محروم هستند. آنان بيشتر در معرض سوء استفاده ها قرار دارند.

۱۳۹۷/۰۶/۳۱

47950