۲۲۹۳۳پ

Fundamentals of cognitive value of morality, Based on the teachings of Nahj al-Balaghah

دكتري تخصصي

علوم قرآن و حديث و نهج البلاغه گرايش: علوم و معارف نهج البلاغه

مركز تهران جنوب

۱۳۹۷

۱۳۹۷/۰۱/۲۱

عالي

۱۵۷ص

محمدهادي امين ناجي، مصطفي دلشاد تهراني

ناصر محمدي

۱۴۸-۱۵۵ص

Fundamentals of cognitive value of morality, moral duty, ethical finalism, teleology, compound deontology, Alawi ethics, Nahj-al-Balagha

دانشگاه پيام نور/مركز تهران جنوب

اخلاق،از جمله موضوعات مهمي است كه به تمام ابعاد زندگيانسان جهت مي دهد. دست يابي به مباني ارزش شناختي اخلاق، يكي از مسائل مهم در حوزه اخلاق از ديدگاه نهج‌البلاغه است تا با شناخت اين مباني، بتوان معيارها و ضوابط اخلاقيرا بر اساس آموزه هاي نهج‌البلاغه استخراج نمود.در اينرساله، از روش داده بنياد استفاده شده است ونتايج تحقيق گوياي آن است كه درمكتب اخلاقي امام علي ع، گزاره هايي مبني بر اخلاق وظيفه گرايقاعده نگر و سودگراي قاعده نگر و اصل عدالت، درنهج البلاغه، مطرح شده استولي اين امر بدين معنا نيست كه اين مكتب اخلاقي، به طوركامل منطبق با اين دو ديدگاه اخلاقي است.همچنين با توجه به اينكه اصل عدالت، در اخلاق وظيفه گراي مركب،مبناي ارزش شناختي اخلاق است اما معيار اين اصل، با آنچه در نهج‌البلاغه مطرح شده است متفاوت است.شاخص هاي وظيفه گرايي در نهج البلاغه، عبارت از توجه به قاعده ي زرين، پاسداشت پايبندي به كيفيت استخدام وسيله،وجود قواعد مطلق اخلاقي كه (شامل: صداقت، وفاي به‌عهد وامانتداري است)، اصل عدالت و اصل حق گرايي است و شاخص هاي غايت گرايي، عبارت از وجود رابطه بين هست ها وبايدهاي اخلاقي،ثمرات مترتب بر اعمال ملاك وجوب و ضرورت آن اعمال وآخرت گراييكه شامل وجود مرگ در نظام خلقت،حسابرسي و وجود ثواب و عقاب براي اعمال است.در مكتب اخلاقي امام علي ع،اصل عدالت و اصل حق طلبي، به عنوان معيار ارزش شناختي اخلاقدر نهج البلاغهمطرح شده است.ملاك هاي تحقق اصل عدالتعبارت از:رعايت انصاف در روابط انسان ها، قرار دادن هر چيز در جاي خودش، رعايت مساوات در بين انسان ها، رعايت حقوق و اعتدال و ميانه روي است. و ملاك‌هايتحقق اصل حق طلبي، عبارت از: تحقق آنچه واقعيت و امر واقعي است، رسيدن و دستيابي به حقيقت امور، اجازه واختيار داشتن انسان ها در امور مختلف، در نظر گرفتن استحقاق انسان ها و انتظار دو سويه و مطالبه ي حقوق در روابط انساني است. با وجود همگامي و ملازمت بين اصل حق و اصل عدالتدر مكتب اخلاقي امام علي ع، اصل عدالت،با تمام لوازمش، اصل مادر در نهج‌البلاغه است، اما اين اصل، در خدمت اصل حق گرايي است. بدين معنا،كه وقتي حق با توجه به ملاك هايش تحقق يابد، اصل عدالت محقق خواهد شد.

۱۳۹۷/۰۲/۲۵

46037