PE 86

كارشناسي ارشد

زبان شناسي همگاني

رشت

۹۶/۰۴/۱۳

۱۸۰ص.

نيلوفر منصوري

نرجس بانو منصوري

منصوري،نيلوفر،راهنما , صبوري،نرجس بانو،مشاور

ابهام واژگاني پديده¬اي بسيار رايج در زبان¬هاي مختلف¬ مي¬باشد. يك جمله مي¬تواند به صورت¬هاي متفاوتي توسط شنونده درك شود، اگر يكي از كلمات آن داراي ابهام باشد.ابهام¬واژگاني زماني ايجاد مي¬شود كه كلمه داراي بيش از يك معنا باشد. براساس بررسي¬هاي زبانشناسي نظري، ابهام¬واژگاني پديده¬ي همگني نيست واساسا¬ حاصل ¬دو ويژگي ¬معنايي¬است: هم¬نامي و چندمعنايي. چگونگي پردازش داده¬هاي زباني توسط گويشوران زبان، موضوع اصلي تحقيقات روانشناسي زبان در طي چند دهه¬ي اخير بوده است و پردازش جملات مبهم توسط گويشوران زبانهاي مختلف موضوعي است كه در دو دهه¬ي اخير به آن توجه شده¬است. بررسي چگونگي مديريت عناصر واژگاني داراي بيش از يك معني توسط گويشوران، اطلاعاتي را درباره¬ي پردازش ذهني¬ عناصر داراي ابهام¬واژگاني در اختيار ما قرارمي¬دهد. و اين منجر به بررسي روشي مي¬شود كه گويشوران به وسيله¬ي آن بلافاصله مشكل ابهام¬ واژگاني¬را در بافت¬هاي مبهم حل مي¬كنند. پژوهش حاضر واقعيت اين انواع مختلف ابهام¬ واژگاني¬ را از لحاظ روانشناسي زبان بررسي مي¬كند. هدف¬از انجام اين تحقيق رسيدن به اين مساله است¬ كه آيا ابهام¬ واژگاني¬در زبان فارسي¬همگن¬ است يا خير و اگر اينگونه¬ است آيا از دو بخش هم¬نامي¬ و چندمعنايي تشكيل¬ شده ¬است¬ و نيز پي¬بردن به اين مساله كه آيا اين¬ دو نوع ابهام¬ به ¬نحوي متفاوت از يكديگر درك و پردازش¬ مي¬شوند. دو نوع ابهام واژگاني حاصل از واژه¬هاي هم¬نام،و واژه¬هاي¬ چند¬معنا در يك آزمايش انتخاب واژگاني مورد بررسي قرارگرفته¬اند و در نتيجه تفاوت موجود در نحوه¬ي درك و پردازش اين دو نوع ابهام واژگاني در زبان فارسي مورد آزمابش قرارگرفت. به¬اين منظور ابتدا يك پرسشنامه محقق¬ساخته كه شامل 80 جمله¬ي كوتاه و 40 واژه¬ي مبهم (20 واژه هم¬نام و 20 واژه چندمعنا )بود تهيه -شد و به كمك نرم افزارpsychopy و در يك محيط آرام از 30 نفر آزمون به¬ عمل ¬آمد¬ و زمان¬هاي پاسخگويي ¬آنان به سوالات اندازه¬گيري شد. نتايج براساس داده¬هاي به¬دست ¬آمده مورد تجزيه و تحليل ¬قرارگرفت. تحليل ¬آماري نشان¬ داد كه¬ تفاوت زمان پردازش ذهني پاسخگويان در سوالات چندمعنا و هم-نام معني¬دار است. اين نتيجه ¬دلالت ¬بر تاييد شدن فرض H0 تحقيق مبني بر تفاوت زمان ¬پردازش در دو نوع جمله دارد. به¬عبارت ¬ديگر مدت ¬زمان پردازش ¬ذهني در مورد جملات داراي كلمات چندمعنا و هم¬نام متفاوت است.علاوه ¬بر تعيين معني¬داري تفاوت يا عدم تفاوت بين دو نوع جمله، پي-برديم كه ميزان تفاوت¬ در كدام¬ جملات ¬بيشتر و در كدام¬ كمتراست. طبق نتايج¬ بدست ¬آمده، ميانگين ¬رتبه¬¬ي پردازش¬ ذهني¬ در چندمعناها بيشتر از ميزان¬ آن¬ در پردازش¬ ذهني¬ در هم¬نام¬ها بوده¬ است. بنابراين¬ مي¬توان¬ نتيجه¬ گرفت كه¬دو نوع ابهام به نحوي متفاوت از يكديگر درك و پردازش مي¬شوند.

44714