2001پ

Geochemical factors influence on the bioavailability of heavy Metals (Ni, Cr, Co) in soils an​d sediments of West Sabzevar

كارشناسي ارشد

زمين شناسي - زيست محيطي

دانشگاه پيام نور مشهد

1396

100ص.

مظهري ، سيدعلي

مظلومي بجستاني ، عليرضا

80-86

sequentioal extraction, BCR, heavy metals, Sabzevar, Davarzan, Namen

محدوده هاي انتخاب شده براي مطالعه در استان خراسان رضوي و در غرب شهرستان سبزوار قرار دارد. نمونه هاي استفاده شده در اين تحقيق از سه مقطع در اين ناحيه برداشت شده است. مقطع اول در جنوب روستاي نامن واقع شده است. جنس سنگ بستر اين مقطع انواع سنگهاي نفوذي و ولكانيك مي باشد و نمونه هاي خاك حاصل هوازدگي مخلوطي از سنگهاي بستر و ساير قطعات حمل شده از ارتفاعات شمالي (مجموعه افيوليبتي سبزوار) مي باشد. ساير نمونه ها از دو مقطع در منطقه داورزن جمع آوري شد. مقطع A خاكهاي سرپانتينيتي حاصل هوازدگي اولترامافيك هاي مجموعه افيوليتي و مقطع B نمونه هاي حاصل از آبرفت هاي مناطق كم ارتفاع (مخلوطي از انواع سنگهاي مجموعه افيوليتي و ساير سنگهاي ناحيه) مي باشد. داده هاي شيميايي كل خاك در مطالعات پيشين نشان از غلظت بالاي عناصر Ni، Cr و Co در آنها دارد. به منظور تعيين ميزان دسترسي زيستي اين عناصر در خاكهاي منطقه، استخراج ترتيبي به روش BCR بر روي نمونه هاي خاك انجام گرفت. در اين روش با استفاده از حلال هاي شيميايي فازهاي مختلف ژئوشيميايي فلزات در نمونه هاي رسوب در طي 4 مرحله عملياتي (جزء تبادل پذير، جزء اكسايشي، جزءكاهشي، جزء باقي مانده) جدا مي شوند. بخش استخراج شده از فاز اول بيشترين دسترسي زيستي را داشته و پس از آن فازهاي دوم و سوم داراي قابليت دسترسي زيستي مي باشند. بخش باقي مانده در فاز چهارم از نظر زيستي غيرقابل دسترس و بدون خطر مي باشد. نتايج استخراج BCR نشان مي دهد كه در نمونه هاي مورد مطالعه، خاك هاي مقطع A در داورزن داراي بيشترين ميزان دسترسي زيستي از اين سه عنصر مي باشد. مقطع B داورزن و نمونه هاي نامن به ترتيب در مراتب بعدي از اين نظر قرار مي گيرند. در بين سه عنصر مورد مطالعه، كبالت داراي بيشترين ميزان دسترسي زيستي و كروم داراي كمترين مقدار مي باشند. بررسي روابط بين داده هاي BCR و پارامترهاي مختلف و تركيب عناصر در خاك كل نشان مي دهد كه غلظت عنصر در خاك كل تنها عامل تعيين كننده در ميزان دسترسي زيستي نمي باشد. تنوع سنگ هاي منشأ و تفاوت تركيب كاني شناسي خاكها از جمله عوامل تأثيرگذار در ميزان دسترسي فلزات سنگين نمونه خاك هاي مورد مطالعه مي باشند. نتايج داده هاي آناليز خاك به روش استخراج ترتيبي BCR نشان مي دهد كه ميزان دسترسي زيستي كروم و نيكل در اكثر خاك هاي مورد مطالعه بالاتر از استانداردهاي حفاظت محيط زيست مي باشد. بنابراين در برنامه ريزي ها و انجام پروژه هاي محيطي بايد بدين امر توجه نمود.

1396/10/9

44404