1940پ

Investigation an​d measurement of Radon gas concentration in soil air overlying of Quchan Fault

كارشناسي ارشد

زمين شناسي زيست محيطي

دانشگاه پيام نور مشهد

1395

1395/11/13

خوب

139ص.

مظلومي ، عليرضا

پرورش ، پرويز

93-99

گاز رادون به عنوان يكي از اصلي‌ترين مواد راديو‌اكتيو و خطرناك موجود در طبيعت به شمار مي‌رود و از لحاظ فيزيكي گازي است خنثي، بي‌بو، بي‌طعم، نامرئي و جزو گازهاي بي‌اثر و نادر به شمار مي‌آيد. اين گاز محصولي از واپاشي اورانيوم و راديوم طبيعي موجود در زمين است و از خود پرتوهاي آلفاي پر انرژي گسيل مي دارد كه براي سلامتي انسان مضر است. مهمترين عامل پرتوگيري طبيعي بشر، گاز رادون است. علاوه بر مشكلات زيست محيطي مرتبط با آن، گاز رادون به عنوان يكي از پيش نشان گرهاي مورد تاييد IASPEI است. تاكنون مطالعات گسترده اي در جهان و ايران پيرامون قابليت رادون در بحث پيش نشانگري زلزله صورت گرفته است. از مطالعات داخل كشور مي توان به پژوهش صورت گرفته توسط رحيمي و همكاران (1386)، پژوهشي در خصوص ايجاد شبكه ي پايش پيوسته گاز رادون درون آب زيرزميني چاههاي عميق دانشگاه ولي عصر (عج) رفسنجان جهت بررسي نقش پيش نشانگري گاز رادون و همچنين پژوهش صورت گرفته توسط جليليان، ي (1392) كه به بررسي و اندازه گيري غلظت گاز رادون در هواي خاك پوشاننده گسل توس پرداخته است، اشاره نمود. تغييرات زماني غلظت گاز رادون در خاك مي تواند نشان دهنده اختلال هاي صفحه اي در پوسته زمين باشد. لذا اطلاعات انتشار گاز رادون مي تواند به عنوان يك ردياب حساس براي تغييرات فشار در پوسته زمين مورد استفاده قرار گيرد. اين فشار به نوبه خود به افزايش انرژي به شكل امواج لرزه اي، كه به وضوح در ارتباط با رخداد زلزله است، منجر مي شود. در پژوهش حاضر اين ويژگي گاز رادون در يكي از گسل هاي فعال و لرزه خيز شمال شرق كشور مورد بررسي قرار گرفته است. منطقه مورد مطالعه گسل لرزه خيز قوچان حد فاصل غرب ترنيك تا جنوب نقاب است. اطلاعات تاريخي و دستگاهي حاكي از لرزه خيزي بالاي اين گسل در گذشته دارد و رخداد مكرر زلزله در آن خسارت هاي زيادي به همراه داشته است. براي پهنه بندي نشر گاز پرتوزاي رادون در منطقه گسلي، شبكه منظم 250-500متري ايجاد و در 75 نقطه از گاز درون خاك نمونه برداري شد. خاك منطقه داراي سيمان بسيار متراكمي بوده و تخلخل آن بسيار پايين است. اين وضعيت تا عمق 11 متري ادامه دارد و امكان دسترسي به عمق تعادلي را غير ممكن ساخته است. در عين حال مقدار انتشار گاز رادون در منطقه گسلي بالا بوده و مي تواند به عنوان پيش نشانگر زلزله مورد استفاده قرار گيرد. نتايج حاصل از اين مطالعه نشان مي دهد كه پتانسيل انتشار گاز رادون در اين گسل بالا بوده و در صورت ايجاد سيستم پايش رادون مي توان به عنوان پيش نشانگر زلزله از آن استفاده كرد. در منطقه گسلي مورد مطالعه، مقدار رادون خروجي بينBqm-3 11260-67 متغير است. بالاترين مقادير انتشارگاز رادون، در جنوب روستاي نقاب و جنوب غرب روستاي ترنيك مشاهده شد. اين نقاط انطباق خوبي با كانون زمين لرزه هاي دستگاهي دارند.

1396/9/29

44274