پ.م.ك.1297

Molecular fingerprinting on some fenugreek accessions of national plant gene bank of Iran

كارشناسي ارشد

كشاورزي

مركز كرج

95

11/11/95

بسيار خوب

81ص.

قنواني، فرنگيس

ابراهيمي، محمدعلي

ص:75-81

پ استاد راهنما قنواني، فرنگيس , پ استاد مشاور ابراهيمي، محمدعلي

شنبليله گياهي دارويي، يكساله و متعلق به خانواده فاباسه (Fabaceae) مي باشد.منشأ اين گياه نواحي آفريقاي شمالي و سواحل شرقي مديترانه است. بيش از 100 گونه وحشي و زراعي شنبليله در دنيا شناسايي شده است.بر اساس فلور ايرانيكا پراكنش بيش از 32 گونه از اين گياه در نقاط مختلف ايران گزارش شده است. گياه شنبليله به دليل اهميت دارويي دركنترل بيماري هاي مهمي مانند ديابت و چربي خون حائز اولويت تحقيقاتي است. اين مطالعه بر روي 31 نمونه از جمعيت هاي شنبليله زراعي بانك ژن گياهي ملي ايران انجام شد. نمونه ها به توجه به شرايط متنوع آب و هوايي كشور از اقليم هاي مختلف انتخاب شدند. به منظور بررسي تنوع موجود بين نمونه هاي مورد مطالعه، بررسي در دو بخش مورفولوژيكي و مطالعات مولكولي انجام شد. بررسي هاي مورفولوژي انجام شده نشان داد كه بين برخي از صفات مورد ارزيابي مثل تعداد ساقه فرعي و تعداد برگ در بوته با عملكرد همبستگي مثبت و معني داري وجود داشت. تجزيه و تحليل آماري داده ها، روابط بين توده ها را با توجه به صفات مورد بررسي به خوبي تبيين نمود. بررسي هاي مولكولي انجام شده توسط ماركر ISSR، نشان دهنده پلي مورفيسم قابل قبول بود و بر تنوع بالاي بين توده ها دلالت داشت. نتايج به دست آمده از داده هاي مورفولوژي تاكيد نمود كه بين نمونه هاي مورد بررسي، نمونه هاي چهارمحال و بختياري و آذربايجان شرقي از نظر ويژگي هاي مورفولوژيكي مطلوب و سازگاري مناسبي را ازخود نشان دادند. برخي از نتايج مطالعات مولكولي، تا حد زيادي تاييد كننده نتايج به دست آمده از بررسي هاي مورفولوژي بودند به طوريكه نمونه سيستان و بلوچستان در هر دو بررسي به نحو بارزي ويژگي هاي جداگانه و منحصر به فردي دارد كه مي تواند نوعي سازگاري خصوصي به اقليم باشد. تلفيق و كاربرد نتايج مورفولوژي و مولكولي به دست آمده مي تواند گام موثري در گروه بندي توده هاي شنبليله زراعي ايران بوده و در اجراي برنامه هاي اصلاحي با توجه به گروه بندي موجود بين توده ها و ويژگي هاي آنها مورد استفاده قرار گيرد.

13/08/96

كشت كار، زهرا

43446