1689پ

An eva​luation in to physical development algorithms of Qom

كارشناسي ارشد

جغرافيا و برنامه‌ريزي شهري

دانشگاه پيام نور اردكان

1395

162ص.

قديري ، محمود

حكمت‌نيا ، حسن

144-160

Physical development of city- Qom city- Emigration- change lands usage- government

با توجه به اينكه شناخت الگوي توسعه كالبدي شهر به منظور هدايت آن در راستاي توسعه پايدار شهري امري اساسي است، اين پژوهش با هدف شناخت و تحليل الگوي گسترش شهر قم تعريف گرديد. چراكه، شناخت تحليل الگوي گسترش شهر قم، جهت نيل به توسعه پايدار و تدوين سياستهاي مناسب ضروري است. براين اساس سؤال‌هاي اصلي پژوهش بدين شرح ارائه گرديد: 1) الگوي گسترش كالبدي _ فضايي شهر قم از نظر نحوة توزيع فضايي جمعيت و فعاليت چگونه است؟ 2) الگوي گسترش كالبدي _ فضايي شهر قم از نظر ميزان تجمع وپراكندگي جمعيت و فعاليت چگونه است؟ پاسخ مؤقت به سؤالات فوق، پس از بررسي ابعاد مسأله و تدوين چارچوب نظري در قالب دو فرضيه ارائه گرديد. جهت داوري فرضيه‌هاي تحقيق، پس از تعريف عملياتي مفاهيم اصلي، در چارچوب روش تحقيق توصيفي- تحليلي، داده هاي لازم از طريق روش كتابخانه‌اي گردآوري شد. تحليل داده‌ها از طريق ضرايب آنتروپي و جيني جهت بررسي توزيع فضايي جمعيت وفعاليت در شهر قم در فرضيه اول صورت گرفت. براي محاسبه درجه تجمع وپراكندگي از ضرايب موران و نحوه تمركز از شاخص G عمومي در فرضيه دوم استفاده شد. يافته‌ها نشان داد كه با توجه به فاصلة نسبي ميزان آنتروپي به 1، نابرابري اندكي در توزيع جمعيت و اشتغال در شهر قم وجود دارد. تحليل توزيع جمعيت واشتغال شهر قم با روش جيني نيز نشان دهنده مقدار كمي ناهماهنگي در توزيع اين دو پارامتر مي‌باشد. لذا فرضية تاييد شد. در رابطه با فرضية دوم، نتايج بدست آمده از ضريب موران و گري اشتغال و جمعيت در سالهاي مختلف نشان داد كه الگوي تجمع و پراكندگي جمعيت شهر قم در سالهاي مختلف از الگوي تصادفي پيروي مي‌كند و گرايش بسيار ضعيفي به سمت الگوي پراكنده داشته است. نتايج بدست آمده از ضريب G عمومي اشتغال و جمعيت در سالهاي مختلف نيز، بيانگر شكل‌گيري الگوهايي از تمركز مكاني جمعيت و اشتغال در شهر مي‌باشد. لذا فرضية دوم نيز تأييد شد. نتيجه اينكه با توجه به لزوم هدايت شهر به سمت پايداري بيشتر، لازم است بطور جدي به اصول نظرية شهر فشرده و راهكارهاي مربوطه توجه گردد.

1396/8/7

43323